Đau gót chân do viêm màng gân lót bàn chân

Tư vấn chữa đau gót chân

Kết quả chữa đau gót chân

Bàn chân của chúng ta như một hệ thống cơ khí, phía dưới có một màng gân lót co dãn (plantar fascia) hoạt động như lớp nhún. Nhờ vào lớp nhún rất tốt này mà chúng ta đi lại, chạy nhảy nhẹ nhàng, các khớp cũng lâu hư hoại.

Màng gân lót mặt dưới bàn chân tích trữ và nhả ra năng lượng vào mỗi bước ta đi. Trong bệnh đau gót chân do sưng màng gân lót bàn chân, giả thuyết được chấp nhận nhiều nhất là màng gân này bị viêm (inflammation) hoặc rách ở ngay chỗ nó gắn vào xương gót chân, khiến cho gót bị đau, nhất là lúc gót chạm vào thềm cứng. Đã rách, chỗ rách có khi lâu lành, làm căn bệnh kéo dài, có người hơn cả năm vẫn đau. Chỗ màng gân bị rách cũng có thể tạo phản ứng viêm cho vùng thịt ở mặt dưới gót chân, và đôi khi tạo ra gai xương (bone spur), tức xương chỗ mặt dưới gót chân mọc ra một gai nhỏ (mặc dù gai xương này cũng hiện diện ở một số người, dù họ chẳng bao giờ bị đau, chỉ tình cờ chụp phim thấy).

Triệu chứng và dấu chứng

Khi màng gân lót phía dưới bàn chân chỗ vùng gót chân của bạn bị hư hoại như vậy (danh từ y học: plantar fasciitis, viêm màng gân plantar fascia), bạn cảm thấy đau buốt ở mặt dưới gót chân mé phía bên trong.

Đau nhất là lúc sáng dậy, bước những bước đầu tiên, hoặc lúc đứng lên đi sau khi ngồi nghỉ một lát lâu. Đi lại một chốc, bạn thấy dễ chịu hơn, nhưng thỉnh thoảng, gót lại đau buốt lúc bạn bước chạm vào thềm cứng. Cái đau có thể nặng dần vào chiều tối, sau một ngày dài, và nhẹ đi vào ban đêm khi bạn nghỉ ngơi trong giường. Đau như vậy, sự đi lại chẳng thoải mái tí nào, đâm khó khăn và chậm chạp.

Bác sĩ khám, bấm vào mặt dưới gót chân bạn, mé phía trong, bạn thấy đau. Ngoài ra, bàn chân bạn trông không có gì khác lạ. Nếu ta chụp phim bàn chân, phim chụp bình thường, hoặc cho thấy gót chân có chút gai xương (bone spur). Song xin nhớ, gai xương này cũng hiện diện ở nhiều người chẳng bao giờ bị đau, nên không nhất thiết là nguyên nhân gây ra cái đau.

Chữa trị

Thường khi bạn đến khám bác sĩ, bạn đau đã vài tháng.

Chúng ta thử chữa trước bằng những cách giản dị, dùng thuốc giảm đau và mang giày tốt có gót mềm. (Giày dép rất quan trọng, mang loại không đúng có thể khiến ta dễ đau gót chân, hoặc đang đau sẵn, lâu lành.) Ta có thể lót thêm vào gót giày miếng lót gót (heel pad) hoặc một dụng cụ nâng gót chân (heel cup) để chỗ đau khỏi chạm đất nhiều, bớt thốn khi đi lại. Vật lý trị liệu (physical therapy) và những thể dục nhắm mục đích làm dãn (stretching exercises) màng gân lót mặt dưới bàn chân có thể khiến chỗ tổn thương mau lành.

Chữa như vậy, bạn vẫn không hết đau, có lẽ ban đêm lúc ngủ, bạn cần mang thêm một dụng cụ (night splint) giữ cho bàn chân hơi ngửa (ngửa 5 độ, dorsiflexion 5 degrees) giúp giữ cho màng gân lót lòng bàn chân dãn ra. Nếu cũng không ăn thua, bác sĩ sẽ khuyên bạn bó bột (cast) trong một thời gian ngắn.