Phi Dương là huyệt Lạc, ở đây có ý chỉ
khí của túc Thái dương Bàng Quang bay lên hướng nhập vào túc
Thiếu âm Thận, vì vậy gọi là Phi Dương (Trung Y Cương Mục).
Tên Khác:
Quyết Dương.
Xuất Xứ:
Thiên ‘Kinh Mạch’ (LKhu.10).
Đặc Tính:
+ Huyệt thứ 58 của kinh Bàng Quang.
+ Huyệt Lạc của kinh Bàng Quang.
Vị Trí:
Đỉnh ngoài mắt cá chân đo lên 7 thốn,
ngang huyệt Thừa Sơn 1 thốn. Nơi tiếp giáp giữa phần thịt và
phần gân của bờ ngoài cơ sinh đôi ngoài.
Giải Phẫu:
Dưới da là bờ ngoài chỗ tiếp nối giữa
phần thịt với phần gân của cơ sinh đôi ngoài, cơ dép, cơ gấp
dài ngón chân cái, cơ chày sau, màng gian côt.
Thần kinh vận động cơ là các nhánh dây
thần kinh chày sau.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn
thần kinh S2 hoặc L5.
Tác Dụng:
Khu phong tà ở kinh Thái Dương, tán
phong thấp ở kinh lạc.
Chủ Trị:
Trị vùng lưng và chân đau, khớp viêm do
phong thấp, Bàng Quang viêm, Thận viêm, động kinh.
Phối Huyệt:
1. Phối Thừa Phò (Bq.36) + Uỷ Trung
(Bq.40) trị trĩ (Giáp Ất Kinh).
2. Phối Hoạt Nhục Môn (Vi.24) + Thái Ất
(Vi.23) trị điên cuồng, nôn mư?a (Thiên Kim Phương ).
3. Phối Dũng Tuyền (Th.1) + Hàm Yến
(Đ.4) + Hậu Đỉnh (Đc19) trị gáy và đỉnh đầu đau (Thiên Kim
Phương ).
4. Phối Phế Du (Bq.13) trị chóng mặt (Tư
Sinh Kinh ).
5. Phối Chi Chánh (Ttr.7) trị chóng mặt
(Tư Sinh Kinh).
6. Phối Dương Cốc (Ttr.5) trị chóng mặt
(Tư Sinh Kinh).
7. Phối Bộc Tham (Bq.61) + Hoàn Cốt
(Đ.12) + Phục Lưu (Th.7) + Túc Tam Lý (Vi.36) + Xung Dương
(Vi.43) trị chân teo, chân mất cảm giác, rơi dép mà không
biết (Tư Sinh Kinh).
8. Phối Hoạt Nhục Môn (Vi.24) + Thái Ất
(Vi.23) trị điên cuồng le lưỡi (Phổ Tế Phương).
9. Phối Hoàn Khiêu (Đ.30) + Quan Nguyên
Du (Bq.26) + Tam Âm Giao (Ty.6) + Thận Du (Bq.23) + Túc Tam
Lý (Vi.36) trị lưng và đùi đau, chân tê dại, mất ca?m giác
(Châm Cứu Học Giản Biên).
10. Phối Âm Lăng Tuyền (Ty.9) + Bàng
Quang Du (Bq.28) + Trung Cực (Nh.3) trị Bàng Quang viêm
(Châm Cứu Học Thượng Hải).
- Thiên ‘Hàn Nhiệt Bệnh’ ghi: “Da bị hàn
nhiệt, không thể nằm xuống được, lông tóc khô, mũi khô, mồ
hôi không ra, Thủ huyệt Lạc của kinh Tam dương (túc Thái
Dương - huyệt Phi Dương) nhằm bổ cho kinh Thủ Thái Âm
(LKhu.21, 1).ss
