Ô liễm mai - 乌蔹莓

Tên khác

Tên thường gọi: Ô liễm mai còn gọi là Mẫu trư đằng (tên thường gọi), quá sơn long, chỉ huyết đằng (Giang Tô), ngũ trảo kim long (Triết Giang), ngũ tương thảo, quá giang long (Giang Tây), ngũ trảo đằng (Hồ Nam), đại gia bì (Quý Châu), tiểu mẫu trư đằng (Tứ Xuyên).

Tên tiếng Trung: 乌蔹莓.

Tên khoa học Cayratia japonica (Thunb. )Gagnep.

Họ khoa học: Thuộc họ nho Vitaceae.

Cây Ô liễm mai

(Mô tả, hình ảnh cây Ô liễm mai, phân bố, thu hái, chế biến, thành phần hóa học, tác dụng dược lý)

Mô tả

Là cây leo thân cỏ sống lâu năm. Cành non có màu lục, có phủ lông mềm, thân già có màu tím lục, có lăng dọc; dây bám và lá mọc đối nhau, phần trên có phân 2 thao. Lá mọc xen nhau, toàn bộ chiều dài cành lá đạt hơn 4cm; thác diệp dạng tam giác, sớm rụng; tàu lá có dạng chân gà, trên tàu có 5 lá nhỏ, lá dạng mạc chất, lá ở giữa tàu khá nhỏ cọng khá dài, mỗi lá nhỏ có hình bầu dục tròn, hình noãn hoặc hình noãn hẹp. dài 2,5-7cm, rộng 2-3cm, đỉnh lá nhọn và có đầu nhỏ, đáy lá hình chiêm và chiêm rộng, bờ lá có răng cưa thưa, trên gân 2 mặt lá có phủ lông ngắn mềm hoặc gần như không lông, phiến lá mọc bên khá nhỏ. Cụm hoa hình ô mọc ở kẽ thân và lá, cụm hoa có cành dài, trên cành có hoặc không lông; hoa nhỏ, màu vàng lục, cành hoa ngắn, trên cành có vi lông dạng phấn hoặc không lông; đài hoa nổi rõ ở phía dưới; hoa có 4 cánh; hoa có 4 nhụy đực và mọc đối so với cánh hoa. Quả mọng hình noãn tròn, đường kính quả 6-8mm, khi chín có màu đen. Có 2-4 hạt. Mùa hoa tháng 5-6, mùa quả tháng 8-10.

Tập tính phân bố:

Cây mọc ở dưới độ cao 1000m so với mặt biển, tại các vùng đồi núi, sơn cốc, vệ đường, bìa rừng và tán rừng dưới, cây cũng thường bám trên các vật để leo hoặc phụ sinh. Phân bố ở hoa đông, hoa nam, trung nam Trung Quốc hoặc các tỉnh Hiệp Tây, Cam Túc, Tứ Xuyên, Vân Nam, v.v…..

Thu hái bào chế:

Thu hái toàn bộ cây hoặc chỉ rễ, lá vào mùa hạ, rửa sạch, cắt đoạn rồi phơi khô hoặc dùng tươi.

Thành phần hóa học:

Cây chứa araban, chất dính, potassium nitrate, sterol, a xít glutamic, các loại flavone và các chất tính phenol. Rễ chứa sinh vật kiềm, a xít tanic, chất dính, chất thụ giao, tinh bột. Vỏ quả sau khi điều chế sẽ cho ra cayratinin.

Tác dụng dược lý:

Các chế phẩm từ cây đều có tác dụng ức chế cầu chùm nho dung huyết tố, liên cầu dung huyết tố, trực khuẩn ruột. Ngoài ra cây sau khi đun thì có tác dụng ức chế xoắn khuẩn.

Vị thuốc Ô liễm mai

(Tính vị, quy kinh, công dụng, liều dùng)

Tính vị, công năng:

Toàn cây hoặc rễ có vị ngọt, đắng cay, tính bình hoặc hàn. Có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi niệu tiêu thũng.

Chủ trị:

Hầu họng sưng đau, đau do phong thấp, lị, vàng da, khạc ra máu, đi tiểu ra máu, bạch trọc, mờ mắt. Dùng ngoài trị ung nhọt sưng to, đinh sang, đan độc, viêm tuyến nước bọt, bong gân trật khớp, rắn độc cắn; chú ý khi dùng lấy cây tươi dã nát hoặc cây khô nghiền bột mịn đắp.

Lượng dùng:

Ngày dùng 25-50g. Dùng ngoài căn liều phù hợp.

Thaythuoccuaban.com Tổng hợp

*************************

DANH MỤC CÁC VỊ THUỐC