Mộc thiên liêu

Tên khác

Tên khác: Mộc thiên liêu còn gọi là Mã táo tử, Cát táo tử.

Tên tiếng Trung: 木天蓼.

Tên khoa học Actinidia polygama (Sieb.et Zucc. ) Miq.

Họ khoa học: Thuộc họ Actinidiaceae.

Cây Mộc thiên liêu

(Mô tả, hình ảnh cây Mộc thiên liêu , phân bố, thu hái, chế biến, thành phần hóa học, tác dụng dược lý)

Mô tả

Là cây gỗ leo rụng lá, cao khoảng 5m. Cành non có một lớp vi lông mềm che phủ, cành già không lông, lõi tủy cành to, màu trắng, đặc tâm. Lá mọc xen nhau, cọng lá dài 1,4-4cm, được che phủ bởi 1 lớp lông nhung; lá dày, hình noãn rộng hoặc hình noãn tròn dài, dài 7-14cm, rộng 4-8cm, đỉnh lá nhọn rủ, đáy tròn hơi giống hình tim, bờ lá có răng cưa nhỏ, nửa phần lá trước có màu trắng hoặc vàng nhạt, mặt dưới mọc lông thô thưa. Hoa mọc ở khe lá và cành, có từ 1-3 bông; cành mỗi bông hoa dài 5-10mm, có vi lông mềm, phần giữa có mấu; phiến nụ nhỏ; hoa màu trắng, tỏa mùi thơm; đài có 5 cánh, cánh từ hình noãn đến hình bầu dục tròn, dài 5-7mm, hai mặt cánh có lông nhung hoặc không có; hoa có 5 cánh, cánh hình noãn đảo tròn dài, dài 8-12mm, 2-3 cánh ngoài cùng có lông nhung; có nhiều nhụy đực, nhị hoa nhỏ như sợi chỉ, dài khoảng 6mm; bầu nhụy dạng bình, dài khoảng 5mm, sáng bóng, trụ hoa nhỏ dài như sợi chỉ, dài khoảng 4mm. Quả đặc hình noãn đảo tròn, dài 2,5-3cm, đường kính quả 1cm, không có ban điểm, đỉnh quả dạng mỏ, đáy quả còn vương lại đài hoa, khi chín quả có màu vàng. Quả có nhiều hạt, màu đen. Mùa hoa tháng 6-7, mùa quả tháng 9-10.

Tập tính phân bố:

Mọc ở vùng đồi núi có độ cao 500-1000m so với mặt biển, ven bờ sông vùng cây bụi rậm rạm. Phân bố ở đông bắc Trung Quốc, Sơn Tây, Hiệp Tây, Cam Túc, Hà Nam, Sơn Đông, Hồ Bắc, Hồ Nam, Tứ Xuyên, v.v…..

Thu hái bào chế:

Lấy rễ vào các mùa trong năm; cành lá vào mùa hè thu, phơi khô. Quả chín hái vào mùa thu, bỏ tạp chất, rồi phơi khô.

Thành phần hóa học:

Beta-phenylethanol, matatabiol, neomatatabiol, dầu phát tán trong lá: Actinidiolide, dihydroactiniolide, actinidol. Quả chín chứa a xít matatabistic, actinidine, polygamol, matabiol. Hạt chứa chất béo dạng dầu.

Tác dụng dược lý:

Toàn bộ cây và quả có tác dụng đặc biệt trên mèo, như chảy nước mũi, v.v…. Actinidine và matatadiolide có tác dụng tăng cường an thần của nembutal (pelltobarbitalum natricum). Actinidine và beta-phenylethanol có tác dụng làm hát hơi chảy nước mũi.Actinidine và beta-phenylethanol, matatadiolide có tác dụng làm hạ huyết áp nhẹ. A xít matatabistic có tác dụng gây tê.

Vị thuốc Mộc thiên liêu

(Tính vị, quy kinh, công dụng, liều dùng)

Tính vị, công năng:

Rễ, cành lá, quả vị cay, tính ôn; có ít độc. Có tác dụng lý khí chỉ thống.

Chủ trị:

Rễ trị đau răng, đau lưng, ghẻ. Cành lá trị tê bì, thực tích, đau lưng, sán khí.Quả chín trị đau lưng, san khí.

Lượng dùng:

Ngày dùng 3-6g. Dùng ngoài căn liều phù hợp.

Thaythuoccuaban.com Tổng hợp

*************************

DANH MỤC CÁC VỊ THUỐC