Tổng hợp kiến thức về vị thuốc Đại hoa ban diệp lan |
Tên khác: Đại hoa ban diệp lan còn gọi là Huyết diệp lan, thạch thượng ngẫu ( Hồ Bắc), kim tuyến bồn (Tứ Xuyên). Ở Việt Nam gọi là cây lan gấm hoặc lan báo.
Tên tiếng Trung: 大花斑叶兰
Tên khoa học Good yera bi flora (Lindl. ) Hook. F
Họ khoa học: Thuộc họ lan Orchidaceae
Mô tả, hình ảnh cây Đại hoa ban diệp lan, phân bố, thu hái, chế biến, thành phần hóa học, tác dụng dược lý

Là loài lan, thân cao 9-15cm. Gốc thân duỗi dài, đều có mấu, bò trên mặt đất. Thân đứng thẳng, đều có nhiều tấm lá. Lá mọc xen nhau, đều có cọng, màu đỏ, chỗ cọng dưới phình to thành bao ôm lấy thân, phiến lá hình noãn, lá dài 2-3, 5cm, rộng 1-1, 5cm, đỉnh lá nhọn, đáy lá hình chiêm, bờ và mặt trên màu lục lam tối, có chấm ban trắng ở trên, mặt dưới thường có đới đỏ. Cụm hoa có 1-3 bông, cụm hoa cuộn có lông mềm che phủ, phiến nụ hình kim tròn, cụm hoa dài; hoa to, hình ống trúc dài, thường mọc về một bên, màu trắng đới vàng hoặc màu đỏ nhạt, đài hình kim, dài 2, 5-3cm, bên ngoài có lông mềm che phủ, phần giữa đài hoa dài 1, 5-2cm, đoạn trên hơi nhọn, cong ngoài và cánh hoa dựa vào đó hợp thành túi, phần bên đài hợp sinh, hơi nhọn, cánh hoa dạng dây dài, dạng liềm, cùn, cánh môi màu trắng đới vàng, phiến giảo đài ngắn, nền lõm xuống thành túi, trong túi đều có lông, phần trên vòng cong ra ngoài, dài thành 2 bội nang, bờ dạng màng song, cùng với ống nhụy cong vào bên trong, khá ngắn, mõm nhụy đứng thẳng, 2 cánh, mõm nhụy và bao phấn đều dài mà 2 cục phấn hoa nhỏ; bao phấn có lông mềm che, dài 1-1, 5cm, ống đầu 1 cái khá to. ( Hình 81)
Sống ở độ cao 2000-2500m so với mặt biển tại vùng rừng tán rộng. Phân bố Hiệp Tây, Giang Tô, Triết Giang, Giang Tây, Đài Loan, Hồ bắc, Hồ Nam, Quảng Đông, Tây Nam.
Thu hái toàn cây vào mùa hè thu, rửa sạch, hoặc phơi khô hoặc dùng tươi.
Tính vị, quy kinh, công dụng, liều dùng
Vị đắng tính hơi lương. Có tác dụng dưỡng âm nhuận phế, thanh nhiệt giải độc, khu phong chỉ thống.
Lao phổi ho ra máu, viêm khí quản, lao hạch, suy nhược thần kinh, ăn uống kém, đau do phong thấp, đau do sưng, ung nhọt độc, rắn độc cắn. Dùng ngoài dã nát đắp.
Lượng dùng:15-30g. Dùng ngoài chỉnh lượng phù hợp.
Theo Phòng khám Đông y Nguyễn Hữu Toàn
|
|
|
|