Rong huyết

Khái niệm:

Rong huyết là sốt huyết qua đường sinh dục, rối loạn về thời gian, và số lượng ngoài thời kỳ có mang. Thường không phải hành kinhmà ra huyết nhưng có lúc rong kinh rồi rong huyết.

Đông y gọi là chứng băng lậu: Băng là chảy nhiều, lậu là chảy ít còn gọi là băng trung lậu hạ

Nguyên nhân và chỉ định chữa bệnh bằng các phương pháp yhdt

Chứng trị

Thực chứng:

Gồm có rong huyết do huyết nhiệt, huyết ứ, thấp nhiệt, khí uất

H uyết nhiệt:

Do tâm hoả vượng, ăn đồ ăn cay nóng làm nhiệt động gây huyết đi sai dường

Triệu chứng: Đột nhiên ra huyết nhiều, mầu đỏ sẫm, nóng, khát nước, đầu choáng ngủ không yên, lưỡi đỏ, rêu vàng , mạch hoạt sác

Pháp: Thanh nhiệt lương huyết cầm máu

Châm cứu: Trung cực, Quan nguyên, Tam âm giao, Khúc tuyền, Ẩn bạch, Khí hải, Thuỷ tuyền

Huyết ứ:

Bệnh băng lậu có chứng xung nhâm ứ trệ thì lượng huyết ra nhiều có thể kèm cục huyết lớn, huyết cục ra được thì hết đau bụng, hoặc xuất huyết lượng ít không dứt

Thường xuất hiện do rong huyết sau nạo thai, đặt vòng tránh thụ thai

Triệu chứng: Đột nhiên ra huyết nhiều, sắc tím đen, có cục, bụng dưới đau, cự án, mạch trầm sác

Pháp: Thụng ứ chỉ huyết

Châm cứu: Trung cực, Quan nguyên, Tam âm giao, Khúc tuyền, Ẩn bạch, Khí hải, Thuỷ tuyền

Thấp nhiệt:

Triệu chứng: Rong huyết nhiều,mầu đỏ tía, dính nhớt. nếu nặng về thấp thì sắc mặt cáu vàng , miệng nhớt dính, tiểu tiện ít, ỉa chảy, rêu lưỡi trắng nhớt, mạch nhu hoạt.

Pháp; Thanh nhiệt táo thấp

Châm cứu: Trung cực, Quan nguyên, Tam âm giao, Khúc tuyền, Âm lăng tuyền

Khí uất:

Triệu chứng: Đột nhiên ra huyết, hoặc ra dầm dề không rứt, có huyết cục, bụng dưới đau lan sang mạng sườn, hay giận, thở dài rêu lưỡi dầy, mạch huyền

Pháp: Điều khí giải uất

Châm cứu: Quan nguyên, tam âm gia, An bạch, Thái xung, Hành gia

Hư chứng:

Khí hư:

Do lao động nhiều, dinh dưỡng kém ảnh hưởng đến tỳ, phế khi, do lo nghĩ quá độ ảnh hưởng chân tỳ, làm tỳ khí hư không thống huyết,

Triệu chứng:Đột nhiên ra huyết nhiều, hoặc ra ít một không ngừng, mầu đỏ nhạt, trong người mệt mỏi đoan hơi ngại nói, không muốn ăn, Đại Tiện Lỏng, sợ lạnh tự hãn, lưỡi nhạt rêu mỏng mạch hư tế, ..

Pháp; Bổ khí liễm huyết

Dùng : Bổ trung, quy tỳ, Cử nguyên tiễn, gia vị: Mẫu lệ, Huyết dụ, Ô tặc cốt

Châm cứu: Trung cực, quan nguyên , tam âm giao, khúc tuyền , khí hải

Dương hư:

Do khí hư lâu ngày làm tổn thương dương khí của mệnh môn hoả( thận dương) gây chứng tử cung hư hàn

Triệu chứng: Băng huyết dong kinh lâu ngày, sắc mặt vàng nhạt, hoạc xám, ngang rốn lạnh đau thích chườm nóng, đau eo lưng sợ lạnh, rêu lưỡi trắng nhạt; mạch trầm trỡ tế nhược

Pháp; Ôn bổ thận dương

Châm cứu: Thận du , Mệnh môn , túc tam lí, quan nguyên, khí hải

Âm hư: Tâm hư gây tân dịch âm huyết giảm sút

Triệu chứng: Băng huyết rong huyết nhiều mầu đỏ sẫm, người gầy yếu, đầu choáng tai ù, miệng khô , họng ráo, tâm phiền không yên , chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi tróc mạch hư tế sác, lưng đau triều nhiệt, ngũ tâm phiền nhiệt, ngủ kém

Pháp trị: Dưỡng âm chỉ huyết

Nếu lâu ngày âm hư gây huyết hư dùng bài giao ngải thang thêm quy bản, Thạch hộc, Nữ trinh tử

Châm cứu:Thận du ,quan nguyên, Huyết hải, Tam âm giao, Trung cực

Chữa rong huyết sau khi đẻ

Hư hàn

Pháp trị: Ôn bổ chỉ huyết

Châm cứu: Thận du,Quan nguyên, Huyết hải, tam Âm giao

Khí uất

Triệu chứng: Đột nhiên ra huyết, hoặc ra dầm dề không dứt, có cục, bụng dưới đau lan mạng sườn, hay giận, thở dài, rêu lưỡi dầy, mạch huyền

Pháp trị: Sơ can giải uất

Châm cứu : Trung cực, quan nguyên, tam âm giao, Khúc tuyền, Khí hải

Một số bài thuốc chữa rong huyết

Huyết dụ, lá trắc bá sao, cỏ nhọ nồi mỗi vị 30 g, ngải cứu tươi 15 g, sắc uống ngày 1 thang. Bài thuốc này có tác dụng chữa rong huyết kéo dài sau khi đẻ do nguyên nhân cơ năng (không phải do sót rau hay sang chấn).

Sản phụ bị rong huyết do cơ năng cũn cú thể dựng cỏc bài thuốc sau:

- Cao da trâu (a giao) 20 g, ngải cứu tươi 15 g, ngũ bội tử tán bột 15 g. Sắc ngải cứu lấy nước, bỏ bó, thỏi cao da trừu cho vào đun loóng ra, rồi hũa với bột ngũ vị tử, uống ngày 1 thang.

- Xuyên khung 2 phần, đương quy 3 phần, tán nhỏ, trộn đều, ngày uống 8-12 g.

- Cỏ nến 4 g, ngũ linh chi 4 g, sắc uống ngày 1 thang.

- Tam thất tán nhỏ, uống mỗi lần 5 g với mật ong, cách nửa giờ uống một lần, ngày 4 lần. Dùng trong trường hợp ra máu nhiều quỏ, gừy thiếu mỏu nguy cấp.

Chữa rong huyết ngoài thời kỳ mang thai và sinh đẻ:

- Cỏ nhọ nồi, sinh địa mỗi vị 16 g, huyền sâm 12 g, địa cốt bỡ, kỷ tử, a giao, than bẹ múc, chi tử sao mỗi vị 8 g. Sắc uống ngày 1 thang.

- Cỏ nhọ nồi 16 g, đẳng sâm, thục địa, cỏ nến mỗi vị 12 g; hương phụ, bạch truật, xuyên khung mỗi vị 8 g, chỉ xác 6 g. Sắc uống ngày 1 thang.

- Ích mẫu 20 g, cỏ nhọ nồi 16 g, đào nhân 10 g, nghệ vàng, nghệ đen mỗi vị 8 g, huyết dụ 6 g, muội nồi 4 g. Sắc uống ngày 1 thang

********************