Dự phòng tái phát tâm thần phân liệt

Căn bệnh này có tỷ lệ tái phát cao. Sau một đợt bệnh cấp diễn rầm rộ, nếu được điều trị sớm và hợp lý, bệnh nhân có thể nhanh chóng trở nên gần như bình thường. Trong giai đoạn ổn định ấy có thể xuất hiện một đợt tâm thần phân liệt cấp diễn khác. Đó chính là đợt tái phát.

Tâm thần phân liệt là một bệnh loạn thần nặng, khá phổ biến ở hầu hết các nước trên thế giới (tỷ lệ 0,3-1% dân số). Bệnh thường phát sinh ở lứa tuổi 18-40; đây là lứa tuổi lao động nên bệnh ảnh hưởng rất lớn đến người mắc, gia đình và xã hội.

Tâm thần phân liệt là bệnh mạn tính; nguyên nhân gây bệnh chưa rõ ràng, việc điều trị cần kéo dài. Vì vậy, việc phòng bệnh và phòng tái phát là rất quan trọng.

Các biểu hiện của đợt tái phát: Bệnh nhân cảm thấy ngày càng căng thẳng, khó chịu, hay lo lắng vô cớ, đôi khi hoảng hốt, sợ hãi, làm đứng ngồi không yên, buồn bực khó chịu. Họ thay đổi tính nết, hay cáu giận vô cớ. Sinh hoạt hàng ngày thay đổi, bệnh nhân ăn uống thất thường, có thể từ chối ăn hoặc ăn những thứ mà trước đó họ nhân hoàn toàn không thích, đôi khi ăn uống bẩn thỉu.

Bệnh nhân thường mất ngủ hoặc rối loạn chu kỳ thức - ngủ, trở nên thờ ơ với người thân, lười biếng, không tự chăm sóc bản thân, thu hẹp giao tiếp với mọi người. Xuất hiện sự bất bình thường trong lời nói: nói bâng quơ, không ăn nhập với hoàn cảnh, nói một mình. Trong tư duy có những ý nghĩ sai lầm, không đúng với thực tế hoặc không thể có được trong thực tế, có những hành vi kỳ dị, khó hiểu....

Có nhiều nhân tố gây tái phát tâm thần phân liệt:

- Uống thuốc không đều đặn, không đúng liều theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tâm thần.

- Thiếu sự trợ giúp của gia đình, xã hội hay gặp phải thái độ khinh thường, xa lánh hắt hủi của mọi người xung quanh.

- Các sang chấn tâm lý (ly thân, ly hôn, các mất mát về tình cảm, danh dự, bị xúc phạm, sỉ nhục...).

Khi có một hoặc nhiều triệu chứng đã mô tả ở trên, bản thân bệnh nhân và người nhà cần kiểm tra lại các nguyên nhân gây tái phát. Nên báo cho bác sĩ điều trị biết để có chỉ định kịp thời, khám lại hoặc điều chỉnh liều thuốc cho phù hợp. Trường hợp nặng (có rối loạn hành vi, tác phong, có triệu chứng loạn thần nặng như hoang tưởng, ảo giác, có ý tưởng hoặc hành vi tự sát), cần đưa bệnh nhân đến ngay bệnh viện.

Phương pháp dự phòng tái phát phải dựa theo các nhân tố gây tái phát:

- Dùng thuốc đều đặn theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tâm thần, khám định kỳ theo hẹn.

- Báo ngay cho bác sĩ những biểu hiện bất thường ở bệnh nhân để có những thay đổi kịp thời.

- Quan tâm nâng đỡ bệnh nhân: Tạo điều kiện cho bệnh nhân có được việc làm phù hợp, được tham gia các hoạt động hàng ngày của làng, xóm...

- Tôn trọng, không nên có những thái độ khinh rẻ, coi thường bệnh nhân, giúp đỡ họ khi có yêu cầu nhằm loại trừ nguy cơ xảy ra các sang chấn tâm lý.

(Theo Suckhoedoisong.vn)