Thạch trạch lan, Thạch điếu lan hoa nhỏ. Nở lưng ít
hoa - Lysionotus pauciflorus Maxim., thuộc họ
Rau tai voi - Gesneriaceae.
Mô tả:
Cây nhỏ phụ sinh sống nhiều năm, cao 20-30cm; nhánh
mảnh, lóng ngắn, có lông. Lá mọc đối hay mọc vòng
3-5 cái một, phiến lá hình bầu dục thon, dài 1,2-5,5
cm, rộng 3-16mm; mép có răng có khi to, không lông,
gân phụ không rõ; cuống ngắn. Cụm hoa trên cuống dài,
1-3 hoa, lá bắc 5mm; cuống hoa 8-12mm, lá đài như
rời, tràng hoa màu hồng có ống cao 3-4cm với 5 thùy
bằng nhau; nhị không thò. Quả nang dài 7-9cm, hạt
nhiều, có 1 lông dài.
Mùa hoa quả vào tháng 6-9.
Bộ phận dùng: Toàn cây - Herba Lysionoti Pauciflori.
Nơi sống và thu hái: Loài của Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản. Ở nước ta, có
gặp ở vùng núi Sapa (Lào Cai). Người ta thu hái toàn
cây vào mùa hè thu, phơi khô dùng.
Tính vị, tác dụng: Vị đắng, tính bình; có tác dụng khư phong trừ thấp, tán ứ
chỉ thống, điều kinh.
Công dụng, chỉ định và phối hợp: ở Trung Quốc, người ta dùng chữa: tứ chi tê bại,
phong thấp đau nhức xương, đòn ngã tổn thương, ứ
huyết tê đau, kinh nguyệt không đều, thổ huyết. Liều
dùng 8-20g, dạng thuốc sắc hay ngâm rượu uống.
Ghi chú:
Không dùng cho phụ nữ có thai.
Đơn thuốc:
Sản phụ ứ huyết đau bụng; Thạch trạch lan 12g, sắc
nước, thêm rượu uống.
