Tiểu
thiệt, Vi thiệt - Microglossa pyrifolia (Lam.) O.
Ktze (Conyza pyrifolia Lam., M. volubilis DC.), thuộc
họ Cúc - Asteraceae.
Mô
tả:
Cây thảo leo cao; nhánh có sọc. Lá dưới thân có thùy, lá
trên thân có phiến xoan thon, có lông ngắn, mép có răng tù;
cuống mảnh. Chuỳ hoa dạng ngù ở ngọn, dày; lá bắc 4-5 hàng;
hoa ở ngoài hình môi, nhiều; hoa ở trong hình ống. Quả bế
cao 1mm, lông màu hoe hoe, dài 4-5mm.
Bộ
phận dùng:
Toàn cây và lá - Herba et Folium Microglossae.
Nơi
sống và thu hái:
Loài của Á châu, Phi châu. Ở nước ta, cây mọc leo ở bờ bụi,
gặp nhiều từ Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Khánh Hoà tới các
tỉnh Tây Nguyên.
Tính
vị, tác dụng:
Có tác dụng tiêu viêm, sinh cơ, minh mục, giải độc.
Công
dụng, chỉ định và phối hợp:
Cả cây dùng trị lỵ.
Ở Vân
Nam (Trung Quốc), lá được dùng trị các vết sưng tấy làm mủ (nung
thũng) và mụn nhọt độc. Ở Quảng Tây, toàn cây dùng trị mắt
đỏ sưng đau.
Ở một
số nơi ở châu Phi, người ta dùng cây trị sốt của trẻ em, ở
Libêria dùng trị giun, ở vùng núi Camerun dùng làm thuốc trị
ho nặng.