Quỳnh
lam, Thụ đào có mũi - Gonocaryum lobbianum (Miers) Kurz (G.
subrostratum Pierre), thuộc họ Mộc thông ta - Icacinaceae.
Mô tả:
Cây gỗ cao 5-15m, có nhánh mảnh, dẻo, bóng loáng, màu vàng
vàng. Lá hình bầu dục, tù và không cân ở gốc, tận cùng đột
ngột bởi một mũi ngắn và tù, dai, rất bóng ở mặt trên, dài
14-19cm, rộng 6-10cm, gân bên 7 cặp cách nhau; cuống to, dài
10mm. Hoa thành xim rất sít nhau tạo thành một xim co dài
5-10mm, ở nách lá. Quả kéo dài dạng trứng gần nhọn, có khía,
dài 3-4cm, dày 15mm, màu đen lục. Hạt đơn độc, có rãnh một
bên.
Hoa
tháng 3, quả tháng 4-9.
Bộ
phận dùng: Lá và rễ - Folium et Radix Gonocaryi Lobbiani.
Nơi
sống và thu hái: Loài này phân bố khắp Ðông Dương.
Tính
vị, tác dụng: Rễ có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán uất
kết.
Công
dụng, chỉ định và phối hợp: Người Lào dùng lá làm rau ăn;
còn ở Nam Việt Nam, nhân dân dùng lá làm men rượu. Ở vùng
Trảng Bom (Ðồng Nai), người ta nấu nước lá làm thuốc trị
bệnh phù thũng, ở Nha Trang, người ta dùng lá nấu với rượu
lấy nước cho vào ống đếm giọt nhỏ vào mắt trị đau mắt.
Ở Vân
Nam (Trung Quốc), rễ được dùng trị viêm gan hoàng đản, ngực
sườn đau tức.