Pơmu -
Fokienia hodginsii (Dunn) A. Henry et Thomas, thuộc họ
Hoàng đàn - Cupressaceae.
Mô tả:
Cây gỗ cao
15-20m. Ở dạng cây non, cành rộng 10-20mm, các lá bên rất
dẹp, rất mỏng, có mũi nhọn sắc, với 2 dải trắng lam ở dưới;
các lá lưng rất hẹp, dạng góc, hơi ngắn hơn các lá bên. Ở
dạng trưởng thành, nhánh rộng 2-3mm, các lá bên dày hơn,
cong về phía trục thành móc tù, mặt dưới trắng, lam lam. Nón
dài 15-22mm, vẩy mang 5-8 hạt, rộng hơn cao, có mép dưới lõm,
dẹp mạnh, với một mũi cứng dẹp, cong. Hạt nâu đo đỏ, bóng,
dài 3-5mm, rộng 2mm.
Bộ phận
dùng:
Dầu - Oleum Fokieniae Hodginsii.
Nơi
sống và thu hái:
Loài phân bố ở Trung Quốc, Lào và Việt Nam. Ở nước ta, Pơmu
chỉ còn lại ở vùng núi cao các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Lào
Cao, Hà Giang, Yên Bái, Hoà Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa
Thiên - Huế, Gia Lai, Ðắc Lắc, Lâm Ðồng, Khánh Hoà, từ
600-1800m. Chúng thường tập trung thành đám gần như thuần
loại hoặc hỗn giao với các loại cây lá rộng như Sến mật, Dẻ.
Thành
phần hóa học:
Gỗ và nhất là rễ chứa tinh dầu, từ 2-3%. Tinh dầu đặc sắc
bởi một tỷ lệ rất cao của 1 rượu sesquiterpenic đơn vòng gọi
là fokienol, nó có mùi thơm rất dễ chịu.
Công
dụng, chỉ định và phối hợp:
Gỗ Pơmu có vân mịn không mối mọt, dùng làm đồ mỹ nghệ, làm
cầu, xây dựng, làm áo quan. Dầu Pơmu được sử dụng làm hương
liệu nước hoa. Cũng dùng làm thuốc sát trùng chữa sưng tấy.