Huệ -
Polianthes tuberosa L., thuộc họ Dứa Mỹ - Agavaceae.
Mô tả: Cây thảo có gốc rễ
phình thành củ màu nâu, có dạng như quả lê, to 10-12cm. Lá
mọc thành vòng hình hoa thị, không cuống, hình dải, gân lá
song song. Thân mang hoa cao khoảng 1m. Cụm hoa chùm dài
15-20cm, thẳng đứng, ở nách mỗi lá bắc có hai hoa màu trắng
rất thơm có tràng đơn hay kép; nhị gắn giữa ống; bầu dưới 3
ô. Quả chứa rất nhiều hạt phẳng.
Mùa
hoa tháng 6-9, nhưng gần như quanh năm đều có hoa.
Bộ phận dùng: Hoa, củ (hành)
- Flos et Bulbus Polianthis.
Nơi sống và thu hái: Cây của
Mêhico được nhập trồng khá phổ biến ở nước ta vì hoa đẹp và
rất thơm.
Thành phần hóa học: Có tinh
dầu Củ chứa sapogenin. Trong đó có hecogenin và tigogenin.
Tính vị, tác dụng: Hoa lợi
tiểu, gây nôn.
Công dụng, chỉ định và phối
hợp: ở Ấn Độ, người ta dùng hành phơi khô và tán bột dùng
làm thuốc trị lậu. Có nơi, như ở Vũng Tàu, người ta thường
dùng củ chữa bệnh sốt rét. Ở nhiều nơi, dân gian dùng củ
chữa hóc xương; người ta giã nát củ, vắt lấy nước, nhỏ vào
cuống họng (tránh nhỏ vào răng).