Là chứng đau bụng cấp do
giun đũa chui vào ống mật gây nên. Gặp nhiều ở trẻ nhỏ
và thanh thiếu niên
Đông y gọi
là ‘Hồi Quyết’, ‘Đởm Đạo Hồi Trùng Bệnh’.
Nguyên
nhân
+ Do giun đũa đi ngược dòng
ống tiêu hóa lên đường dẫn mật gây ra bệnh.
+ Do tiêu
chảy, táo bón, có thai hoặc uống thuốc xổ giun không đúng
cách hợp với
hàn (lạnh) bên trong tạo thành yếu tố kích
thích giun đi lên, chui vào ống dẫn mật, tạo thành những cơn
đau dữ dội.
Cơ
chế gây
bệnh
Giun đũa
thường ký sinh ở đoạn cuối ruột non. Từ đó, vì một lý do nào
đó, giun đi ngược ruột non đến tá tràng rồi chui vào ống dẫn
mật gây nên những cơn đau dữ dội. Có ý kiến cho rằng vì chất
toan trong dạ dày bài tiết kém, có ý kiến cho rằng vì môi
trường trong ruột thay đổi khiến giun phải đi ngược để tìm
môi trường thuận lợi hơn. Cũng có khi do giun nhiều qua,
giun bò đi các chỗ khác, và chui vào ống dẫn mật...
Sách ‘Kim
Quỹ Yếu Lược’ cho rằng do tạng phủ bị hàn, giun không thể ở
yên một chỗ mà đi ngược lên. Điều
này cho thấy do thay đổi môi trường nên sinh ra chứng này.
Triệu chứng:Cơn đau rất đột ngột, dữ dội, sờ vào bụng thấy có khối u
hoặc đau ở vùng thượng vị, thậm chí lạnh chân tay (hồi quyết),
bên phải bụng đau như kim đâm, kèm theo muốn nôn. Một tư thế
làm giảm bớt đau thường biểu hiện: đứa nhỏ phủ phục, mông
chổng lên. Những đứa trẻ còn bế thường bắt mẹ bế vác trên
vai, bụng tì vào vai mẹ. Rồi đột nhiên cơn đau dịu đi, trẻ
mệt lả, ướt đẫm mồ hôi, đòi uống nước để rồi lại nôn ra hết.
Sau đó trẻ nằm im không cựa quậy, mắt nhắm cho đến khi một
cơn đau khác tái diễn. Cơn đau cứ như vậy lập đi lập lại đến
15-20 lần trong một ngày.
Nên lợi
dụng lúc dịu cơn đau để thăm khám. Khi sờ nắn, thấy phản ứng
co cứng nhẹ ở vùng dưới sườn bên phải, co cứng sẽ tăng lên
trong cơn đau, gan và túi mật thường không to.
Điểm đau
sườn lưng cần được lưu ý: Điểm đau nhói khi ấn vào khối cơ
thắt lưng ở góc sườn thứ 12. điểm đau sườn lưng gần như điển
hình ở người lớn, ở trẻ nhỏ ít thấy hơn. Trái lại, điểm đau
cạnh ức, cách 1,5-2cm về phía phải và phía dưới mỏm xương ức,
tương ứng với ống gan trái hoặc chính xác hơn ở chỗ chia
nhánh của ống gan trái thành ống dưới phân thùy II và III
của gan trái gây đau nhói khi ấn sâu làm trẻ nhăn mặt. Điểm
đau này có khi cũng gặp khi có điểm đau ở góc sườn lưng
nhưng vẫn đau nhiều hơn.
Mạch lúc
đầu Huyền Khẩn, lúc đau dữ dội thì Trầm Phục.
Bệnh lâu
ngày do đờm uất nhiệt, mạch phần nhiều Hoạt hoặc Hồng Sác.
Nếu giun
ra khỏi ống dẫn mật cơn đau lập tức khỏi ngay nhưng rất dễ
tái phát.
Nếu giun
chui hoàn toàn vào túi mật thì trở thành trướng đau liên tục.
Nếu giun
làm tắc ống dẫn mật sẽ ảnh hưởng đến việc bài tiết của mật
hoặc giun đem theo vi khuẩn vào ống dẫn mật thì mật bài tiết
ra bị bế tắc gây ra bệnh hoàng đản (vàng da) hoặc Túi mật
viêm, Tuyến Tụy viêm...
Chẩn Đoán Xác
Định
Chẩn đoán dựa vào 3 điểm:
+ Đau dữ dội ở bụng trên, ấn
đau ở dưới mỏm xương ức (chấn thủy).
+ Có thể trước đó vài ngày đã
uống thuốc xổ giun, trong cơn đau có nôn ra giun, có tìm
thấy trứng giun trong nước mật hút ra từ tá tràng.
+ Chụp Xquang bằng thuốc cản
quang vùng túi mật thấy hình giun trong túi mất. Hoặc siêu
âm thấy.
Chẩn Đoán Phân Biệt
Vùng bụng đau, có rất nhiều
nguyên nhân, vì vậy cần lưu ý phân biệt với một số trường
hợp khác:
. Ruột Dư Viêm Cấp: cũng gây
đau bụng dữ dội nhưng vị trí đau ở vùng bụng dưới – háng,
bệnh nhân có sốt, nôn mửa.
. Túi Mật Viêm: Cũng đau bụng
dữ dội, điểm đau ở hạ sườn phải (ở điểm giữa của đường vòng
cung của hạ sườn phải và đường thẳng dọc qua vú phải).
. Tụy Tạng Viêm Cấp: Cũng đau
bụng dữ dội nhưng vị trí đau ở vùng hai bên phía trên rốn.
. Cơn đau bụng Gan (áp xe gan):
đau bubngj dữ dội nhưng vị trí đau ở hạ sườn phải, lan đến
vai phải.
.
Cơn đau bụng Thận: bụng đau
dữ dội nhưng cơn đau tập trung ở vùng lưng (tại điểm Brewer:
góc do xương sườn 12 và cột sống tạo thành). Cơn đau thường
xiên xuống bụng dưới và đùi.
.
Tắc ruột, lồng ruột: bụng
đau dữ dội nhưng không trung tiên và đại tiện được.
Điều trị
Pháp: Lấy an hồi chỉ thống
Nước vôi trong 1lít, đường kính 50g
Khi đau uống 50 ml ,
Ngày không quá 400ml
Bài 2
Giun chui túi mật
Ô mai
5 quả
Hoàng liên
12
Hoàng bá
12
Đẳng sâm
12
Qui đầu
12
Phụ tử
8
Quế chi
8
Xuyên tiêu
8
Can khương
8
Tế tân
1
Mộc hương
8
Chỉ thực
8
Hạt cau
8
Nếu nôn mửa thêm: Trần bì 8g, Bán hạ 8,
Đau nhiều thêm: Mộc hương 8g,
Táo bón thêm: Mang tiêu 16g;
Vàng da: Nhân trần 40
Châm cứu: Túc tam lí, Chi câu, Dương lăng tuyền, Tứ bạch,
Nghinh hương ,
Xuyên tiêu phơi khô tán nhỏ rây thành bột mịn . từ
10-15tuổi, mỗi lần uống 5g một ngày không quá 20g. Vì xuyên
nóng nên trẻ em có sốt dùng thuốc giải nhiệt: Rau má; Lục
nhất tán
giun chui ống mật, thuốc chữa bênh giun
chui ống mật, thuốc chữa giun chui ống mật, thuốc giun chui ống mật,
chữa giun chui ống mật, đông y chữa giun chui ống mật, giụn chụi ong
mat, thuoc chua giụn chụi ong mat, thuoc chua giụn chụi ong mat, thuoc
giụn chụi ong mat, chua giụn chụi ong mat, dong y chua giụn chụi ong
mat,Thuốc Đông y, đông y chữa bệnh mãn tính, chữa bệnh bằng thuốc đông
y, bệnh mãn tính, thuoc dong y, dong y chua benh, chua benh bang thuoc
dong y, man tinh, đông y dược, phòng khám, phòng khám nguyễn hữu toàn,
mãn tính, mạn tính, phòng khám online, dong y, đông y gia truyền, phòng
khám gia truyền, phong kham nguyen huu toan, phong kham dong y, phong
kham gia truyen,đau thần kinh, đau thần kinh tọa, đau đầu, dau, dau
xuong, dau khop, dau than kinh, dau than kinh toa, dau ,viem tuyen vu,
viem than, viem gan, viem hong, viem xoang, giunchuicuongmat,
benhgiunchuicuongmat, chuabenhgiunchuicuongmat, chuagiunchuicuongmat,
Thông
tin trên Website :
www.thaythuoccuaban.com chỉ có
tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.
Phòng
khám đông y Nguyễn Hữu Toàn
: 116B Đà nẵng Quận Ngô quyền - Hải phòng. Điện thoại:
84.031.3852577. GP : 197GCN HNY SYTHP