Công thức:
Bổ cốt chỉ 12 g, Ngô thù du 6g, Nhục đậu khấu 6g, Ngũ vị tử 6g, Bạch
truật 10g, Phục linh 10g, Hoàng kỳ 12g, Đảng sâm 12g, Trần bì 6g, Ô mai
3 quả, Thạch lựu bì 6g, Phụ tử 6g, Quế chi 6g. Sắc uống mỗi ngày 1 tháng.
Hiệu quả lâm sàng:
Lấy "Gia vị tứ thần thang" làm chủ, khi dùng có phần gia giảm. Đã từng
chữa nhiều ca viêm ruột mạn, thông thường dùng 3 - 6 thang là khỏi.
Bàn luận:
Trong bài thuốc dùng Bổ cốt chỉ, Phụ tử để bổ mệnh môn, tráng thận dương;
Ngô thù du, Quế chi, Nhục đậu khấu, Bạch truật, Đảng sâm, Hoàng kì, Trần
bì, Phục linh để ôn tì vị, trợ tiêu hoá, thǎng thanh giáng ngọc; Ngũ vị
tử. Ô mai, Thạch lựu bì để liễm trường, chỉ tả, làm cho dù đi ngoài lâu
ngày cũng có thể dứt.
Viêm ruột mạn
Biện chứng đông y:
Khí trệ thấp trở.
Cách trị:
Hành khí hóa ứ, thêm thảm thấp nhuyễn kiên.
Đơn thuốc:Khổ sâm thang.
Công thức:
Khổ sâm 6 - 9g, Đương qui 10g, Xích thược 12g, Đại hoàng (chế) 6-9g, Mộc
hương (nướng) 9g, Hải tảo 15g, Đào nhân 9g, Xuyên phác 5g, Bạch truật (sống)
10g.
Sắc uống mỗi ngày 1 tháng.
Đại tiện lỏng thêm sơn tra nhục 10g, đại tiện bí thêm đại ma nhân 12g.
Viêm ruột mạn
Biện chứng đông y:
Khí của tì vị vận hóa thất thường, vị khí cực hư.
Hiệu quả lâm sàng:
Chu XX, nam, 30 tuổi, công nhân. Hơn 3 nǎm lại đây, ngày đêm ngâm ngẩm
đau bụng, ỉa chảy mỗi ngày 5 - 6 bận, đã chữa chạy nhiều mà không khỏi.
Chẩn đoán là viêm ruột mạn tính, từng đến bệnh viện tiêm tĩnh mạch
cloramphenicol, lại uống Tứ thần hoàn, hơn 100 thang Phụ tử lý trung
hoàn thang, nhưng bệnh lúc đỡ lúc lại nặng, mãi mà không khỏi. Bệnh nhân
thân thể gầy còm, sợ rét, tứ chi lạnh giá, không muốn ǎn, ǎn xong là đi
lỏng, chất lưỡi non, rêu trắng dầy, mạch trầm trì tế nhược, thuộc chứng
tì thận dương hư, không có sức vận hóa. Tì vị hư thì không tiêu hóa thức
ǎn, vận hóa tinh vi dược. Tì thận dương hư, thì âm thủy không hóa lâu
dần thành ra đi ngoài lúc canh nǎm, bệnh không dứt sẽ tiến tới chứng
hoạt thoát. Chứng tỏ khí của tì vị vận hóa bất thường, vị khí cực hư.
Chữa nên bổ hư ôn trung, sáp tràng cố thoát. Cho uống 5 thang bài Chân
nhân dưỡng tạng thang, sau khi dùng thuốc chứng đau bụng và đi ngoài lúc
canh nǎm có chuyển biến tốt rõ rệt, nhưng ngày vẫn đi lỏng 1-3 lần. Bài
thuốc đã có công hiệu, nên nguyên phương thêm Phụ phiến 6g, Bổ cốt chỉ
10g, để ôn bổ thận dường, ích tì cốt thoát, dùng liền 10 thang. Uống
thuốc xong, tứ chi trở nên ấm, ỉa lỏng ngừng, đại tiện đã bình thường,
ǎn uống tǎng lên. Vì vậy bỏ vị can khương, cho uống tiếp 10 thang nữa để
củng cố hiệu quả. Hai tháng sau thǎm lại mọi thứ đều tốt
