Biện chứng đông y: Trường
vị thấp nhiệt, kiêm huyết phận nhiệt độc, thấp nhiệt độc tà kết tụ.
Cách trị: Thanh nhiệt khử thấp, giải
độc chỉ lỵ.
Đơn thuốc: Bạch đầu ông thang.
Công thức: Bạch đầu ông 30g, Hoàng liên
9g, Hoàng bá 9g, Trần bì 9g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Hiệu quả lâm sàng:
Theo dõi việc điều trị 14 bệnh nhân trong đó 10 người khỏi hẳn, các
triệu chứng hết hoàn toàn, thử phân liền hai ba lần không còn thấy kén
amip và amip. Bốn trường hợp khác có chuyển biến tốt: giảm nhẹ các triệu
chứng, thử phân còn thấy amip và kén amip. Chưa gặp trường hợp nào không
có kết quả. La XX, nữ 66 tuổi, nông dân, người Tạng. Hai ngày trước đau
bụng đi ngoài mỗi ngày 8-10 lần, toàn thân phát rét, mệt xỉu, mạch 110
lần mỗi phút, chất lưỡi đỏ, rêu vàng dầy, bụng và quanh rốn đều có ấn
đau, thử phân: Hồng cầu +++, Bạch cầu +++, phát hiện có kén Entamoeba
histolytica, chẩn đoán chính xác là lỵ amip. Cho dùng "Bạch đầu ông
thang", uống được 3 thang, bụng giảm đau, giảm số lần đi ngoài. Dùng
liền 9 thang, các chứng mất hết, ba ngày một lần thử phân, thử tất cả 2
lần không còn thấy có kén amip và các thứ dị thường khác, bệnh khỏi.