Biện chứng đông
y:
Tỳ vị hư hàn, thận dương cũng hư.
Cách trị:
Bổ tỳ vị, ôn trung trợ dương sáp tràng.
Đơn thuốc:Gia vị tam vị chỉ tả tán.
Công thức:
Sơn dược 150g, Kha tử nhục 60g, thạch lựu bì 60g, Nhục quế 30g, Nhục đậu
khấu (Nhục đậu khấu nướng bằng tro nóng) 30g. Tất cả đem tán bột mịn,
mỗi ngày dùng ba lần, mỗi lần 4,5g uống bằng nước đun sôi để nguội, khi
đói. Kiêng ǎn các thức tanh lạnh, sống cứng.
Hiệu quả lâm
sàng:
Sách X.X nam, 45 tuổi, giáo viên. Đến khám ngày 14/7/1960. Bệnh nhân đi
ngoài lỏng đã hơn 1 nǎm, triệu chứng chủ yếu là hàng ngày sáng sớm sôi
bụng đi lỏng 4- 5 lần, đi ra những thức ǎn không tiêu, bụng đau quặn âm
ỉ phải lấy tay ấn vào mới chịu được, ǎn kém, người mệt mỏi, đau lưng đùi
nhão, bụng và chân tay lạnh người gầy gò, mặt xanh tái, rêu trắng, lưỡi
nhạt, mạch trầm tế. Tây y kiểm tra chiếu X quang với barisunfat dạ dày
ruột, chẩn đoán là lao ruột. Chứng này thuộc về tỳ vị hư hàn, thận dương
hư trị bằng các bổ tỳ vị, ôn trung trợ dương sáp tràng. Cho dùng "Gia vị
tam vị chỉ tả tán". Sau một tuần uống thuốc các chứng chuyển biến tốt,
dùng tất cả hai liều thì bệnh khỏi.
Bàn luận:
Bệnh này thuộc chứng tỳ vị hư hàn, thận dương hư suy. Dùng "Tam vị chỉ
tả tán" để bổ tỳ vị sáp tràng cố thoát, thêm Đậu nhục khấu để có tác
dụng cay ẩm, ôn trung trợ dương để phục hồi dường khí của tỳ vị, còn
Nhục quế là vị tân cam đại nhiệt để bổ hỏa trợ dương, phục hồi hỏa của
thận dương mệnh môn. Khi đã phục hồi được dương của tỳ vị, chức nǎng
chuyển vận tiêu hoá của ruột đã được điềuhòa thì bệnh tất khỏi
