Biện chứng đông
y:
Ngoại cảm ôn nhiệt, nội thương phòng sự, biểu lý đều bị tà quấy phá.
Cách trị:
Giải biểu thanh lý, tiết hỏa giải độc.
Ðơn thuốc:
Gia vị thạch cao tam hoàng thang.
Công thức:
Thạch cao (sống) 15g, Hoàng cầm 6g, Hoàng liên 6g, Hoàng bá 6g, Ma hoàng
6g, Cát căn 15g, Sơn chi 10g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Hiệu quả lâm
sàng: Ðinh XX, nam 30
tuổi, công nhân. Bị bệnh từ ngày 13-1-1977, sau khi đi thăm người nhà ở
xa về, đi xe khách đường dài, cơ thể mỏi mệt, ngay tối hôm về tới nhà
tiến hành phòng sự. Ngày hôm sau thấy đau lưng, người mệt mỏi rã rời,
đau đầu, phát sốt, ớn lạnh. Ðã tiêm thuốc 4 ngày tại trạm xá mà không có
tác dụng, lại vào bệnh viện huyện chẩn trị 2 ngày, bệnh vẫn chưa giảm.
Lúc đến xin điều trị, thân nhiệt 39o4 C. Mạch 86 lần/phút, huyết áp
110/70mm Hg, mặt đỏ, miệng đắng, môi khô, không ra mồ hôi, kêu đau đầu
không chịu nổi như muốn vỡ ra, tâm phiền, thần cuống, đêm không chợp mắt,
không ăn được, mạch huyền phù, lưỡi đỏ rêu vàng. Lúc đó chữa theo cảm
mạo thông thường nên cho dùng "Sài cát giải cơ thang". Bệnh không hề
thuyên giảm. Lại hỏi tiền sử, bèn đổi sang điều trị bệnh ôn nhiệt kèm
sắc dục. Cho dùng Gia vị thạch cao tam hoàng thang, dùng 1 thang thì
bệnh lui hơn nửa phần. Lại dùng 2 thang nữa, các chứng trên hết hẳn,
người khỏe ra, ăn ngủ được như thường.
Bàn luận:
Rõ ràng là ca bệnh trên đây do người mệt mỏi bị lạnh nên nhiễm cảm mạo
nặng. Tây y điều trị theo cảm thông thường không có hiệu quả. Sau kết
hợp biện chứng luận trị đông y nhận thấy tuy là cảm mạo nhưng vì tiến
hành phòng sự ngay sau khi người mệt mỏi bị lạnh, do đó điều trị theo
cách chữa bệnh ôn nhiệt kèm sắc dục thì có hiệu quả tốt. Một thang bệnh
giảm, 3 thang khỏi hẳn. Cũng đã dùng bài thuốc trên chữa cho 4 ca bệnh
ôn nhiệt kèm sắc dục nữa đều đạt hiệu quả tốt.
