Nhiễm mỡ xơ mạch là một bệnh mạn tính của động mạch
kéo dài hàng chục năm, gặp
nhiều nhất ở lứa tuổi từ 50 đến 70, dưới 20
tuổi cũng có thể bắt đầu phát hiện bệnh và sau 70 tuổi bệnh giảm dần.
Bệnh lý chủ yếu là hai quá trình thoái hóa và tăng sinh cùng diễn tiến ở
thành mạch, làm cho thành mạch dày lên và xơ cứng, mất tính đàn hồi và
hẹp lòng mạch, cản trở tuần hoàn. Nhiễm mỡ và xơ hóa thành mạch bắt
nguồn từ rối loạn chuyển hóa mà chủ yếu là sự rối loạn chuyển hóa Lipit
trong toàn cơ thể.
Triệu Chứng Lâm Sàng
Thường chia tiến triển bệnh làm 2 thời kỳ:
+ Thời kỳ tiền lâm sàng: Chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa
vào các biến động trong các tham số hóa sinh nói lên trạng thái rối loạn
chuyển hóa, chủ yếu là chuyển hóa lipit (Hyperlipidémie,
Dyslipoprotéinémie).
+ Thời kỳ lâm sàng: Thời kỳ này cũng có thêm là thời
kỳ biến chứng của bệnh.
Triệu chứng lâm sàng tùy thuộc cơ quan bị biến chứng.
1) Động mạch chủ ngực: Không có triệu chứng lâm sàng
rõ.
- Chụp X quang phát hiện cung động mạch chủ to đậm,
quai động mạch chủ giãn rộng, phình to có khi có can xi hóa.
- Khi tổn thương lan đến van động mạch chủ và động
mạch vành tim thì có triệu chứng hở van động mạch chủ: Tiếng thổi tâm
trương ở liên sườn 2 trái, huyết áp chênh lệch rộng.
2) Động mạch vành tim: Triệu chứng thiếu máu cục bộ:
Cơn đau thắt ngực (Angor pectoris, Angina pectoris)' nhồi máu cơ tim
hoặc xơ cơ tim biểu hiện suy tim không hồi phục, loạn nhịp rối loạn dẫn
truyền.
3) Động mạch não:
- Có thể là triệu chứng thoáng qua: Liệt, mất ngôn
ngữ, lú lẫn, quên....
Biến chứng trầm trọng hơn như nhũn não, xuất huyết
não, màng não...
4) Động mạch chi:
- Thường là chi dưới cả 2 bên, biểu hiện thiếu máu
lúc gắng sức. Cơn đau cách hồi... Cũng có trường hợp hoại tử chi (gặp ở
người già).
5) Động mạch chủ bụng:
Thường không biểu hiện triệu chứng. Sờ bụng phát hiện
động mạch cứng, đập mạnh, ấn đau. Ít gặp phình động mạch bụng. Có khi
gây tắc động mạch ở ngã ba gây thiếu máu chi dưới và liệt dương.
6) Các động mạch màng treo ruột ở bụng: Gây hoại tử
tại một đoạn ruột.
7) Động mạch thận: Gây hẹp động mạch và biểu hiện là
tăng huyết áp.
8) Động mạch tụy tạng: Gây thiếu máu các đảo
Langerhans biểu hiện hội chứng đái tháo đường. Nói chung động mạch nào
trong cơ thể cũng có thể bị xơ mỡ cho nên bệnh cảnh rất đa dạng nhưng
thường gặp nhất là tim, não, thận, chi.
Các vị thuốc hạ mỡ có:
Hà thủ ô
Sơn tra
Linh chi
Tỏi
Đan sâm
Tang kí sinh
Hoàng tinh\
Sâm tam thất
Bồ hoàng
Trạch tả
Bài thuốc hạ mỡ có:
+ Bạch Kim Hoàn (Giang Tây) (Bạch phàn, Uất kim) mỗi
lần 6g, ngày 3 lần, uống liền 40 - 60 ngày, có tác dụng làm giảm béo.
+ Phức phương sơn tra
Sơn tra
30
Lục trà
60
Hà diệp
10
Hoa tiêu
0.8
+ Viên hà thủ ô
Hà thủ ô
25
Ngũ vị
10
Đan sâm
15
Hoàng liên
0.5
+ Phức Phương linh chi quyết minh tử hợp tễ
Linh chi
10
Tang kí sinh
10
Hương phụ
10
Quyết minh
tử
15
Trạch tả
10
Sơn tra
10
+ Hoàng tinh tiễn
Hoàng tinh\
Sơn tra
Tang kí sinh
Biện Chứng Luận Trị Bệnh Nhiễm Mỡ Xơ Mạch Theo Y Học
Cổ Truyền
Bệnh nhiễm mỡ xơ mạch là một bệnh toàn thân, gây tổn
thương bệnh lý động mạch ở nhiều bộ phận, cơ quan khác nhau. Tuy nhiên,
theo Đông y, 2 chứng thường gặp là: Xơ Cứng Động Mạch Não và Xơ Cứng
Động Mạch Vành.
Điều trị
Xơ cứng động mạch não
1-Can thận âm hư, Can phong thịnh:
Triệu chứng: Thường
cảm thấy chóng mặt, đầu váng, ù tai, họng khô, bứt rứt, ít ngủ, hay mơ,
lưng đau, gối mỏi, chất lưỡi đỏ, khô, mạch Huyền Tế Sác. Nếu bị nặng thì
chóng mặt tăng, đầu đau giật hoặc đau tức khó chịu, chân tay tê hoặc run
giật, đi không vững, có khi ngã quỵ, liệt nửa người, khó nói.
Điều trị: Tư âm, tiềm dương, bình Can, túc phong.
Bài thuốc: Dùng bài ‘Thiên ma câu đằng ẩm’ hợp với
bài ‘Kỷ cúc địa hoàng hoàn’ gia giảm:
Thiên ma
8-12
Câu đằng
12
Hà thủ ô
12
Kỉ tử
12
Bạch thược
12
Qui bản
16
Tang diệp
12
Tật lê
12
Thạch quyết
minh
16
Trân châu
4
Sắc uống ngày một thang.
2.Đờm trở huyết
ứ:
Triệu chứng: Váng
đầu, chóng mặt, đầu đau, đầu có cảm giác nặng, đau như bị bó chặt, ngực
tức, buồn nôn, tinh thần lạnh nhạt, tai ù, tai điếc, có lúc nói khó, nhẹ
thì hay quên, nặng thì trầm cảm ít nói hoặc tức giận thất thường, chất
lưỡi sạm, rêu trắng nhớt, mạch Huyền Hoạt.
Điều trị: Hóa đờm, khai khiếu, hoạt huyết, hóa ứ.
Bài thuốc: Dùng bài Đạo đàm thang hợp với Huyết phủ
trục ứ thang gia giảm:
Bán hạ
8-12
Bạch truật
12
Thiên ma
12
Phục linh
12
Trạch tả
12
Viễn trí
6
Xương bồ
12
Quất hồng
8-10
Đan sâm
12
Xuyên khung
8-12
Uất kim
8-12
Sơn thù
6-10
sắc uống ngày 1 thang.
Đờm ứ hóa nhiệt biểu hiện miệng đắng, rêu vàng nhớt:
Thêm Hoàng Liên, Hoàng cầm
Táo bón thêm Đại hoàng, Đào nhân
Khí hư, ngắn hơi, mệt nhiều thêm Nhân sâm, Hoàng kỳ.
3) Khí huyết đều hư:
Triệu chứng:Váng đầu, chóng mặt, hồi hộp hay
quên, ít ngủ, hay mơ, mệt mỏi, hơi thở ngắn, ăn kém, bụng đầy, dễ tiêu
chảy, chất lưỡi nhợt, mạch Trầm Tếâ hoặc Tế Sác.
Điều trị: ích khí, dưỡng huyết, hoạt huyết, thông
mạch.
Bài thuốc: Dùng bài ‘Quy tỳ thang gia giảm:
Qui tỳ thang
Sinh khương
5
Bạch truật
12
Phục thần
8
Đương qui
12.
Mộc hương
6
Viễn trí
8
Táo nhân
8
Thục địa
20
Long nhãn
12
Đẳng sâm
16
Hoàng kỳ
12
Cam thảo
4
sắc uống.
4) Thận dương bất túc:
Triệu chứng: Váng đầu, ù tai, chân tay lạnh, sợ lạnh,
lưng gối nhức mỏi hoặc mặt và chân tay phù, hay quên, đần độn, tiêu lỏng,
tiểu nhiều, thân lưỡi bệu, mạch Trầm Trì, Tế, Phục.
Điều trị: Ích thận, ôn dương.
Dùng bài ‘Địa hoàng âtm tử gia giảm’:
Ba kích
12
Thỏ ti tử
12
Nhục thung
dung
12
Dâm hương
hoắc
10
Thục địa
16
Lộc giác
8
Kỉ tử
10
Thạch hộc
12
Phục linh
12
Sơn thù
12
*******************************
Tham khảo thêm về bệnh
xơ mỡ động mạch, các bài thuốc, vị thuốc chữa xơ mỡ động mạch
Xơ cứng động mạch não.
Triệu chứng: Tức ngực, đau vùng tim từng cơn thưa thớt hoặc
từng cơn liên tục , chất lưỡi tím hay có điểm ứ huyết , mạch
trầm tế sác...
Bệnh thiếu máu tim cục bộ hay thiếu máu cơ
tim là một trong những biểu hiện thường gặp
nhất của bệnh
xơ mỡ động mạch.
Bệnh thiếu máu tim là bệnh thường gặp ...
Huyết khối
hình thành trong
động mạch não do
động mạch não vốn bị
xơ cứng, lòng
mạch hẹp, máu chảy chậm lại,
huyết khối hình thành và làm tắc nghẽn
động...
Viêm tắc
động mạch,Sắc mặt xanh, người mệt mỏi,
thích ấm sợ lạnh, da trắng xanh, hay chuột rút, đi đau nghỉ
đỡ, nước tiểu trong dài, đại tiện lỏng, chất lưỡi đạm, mạch
trầm trì không có sức, dần dần tứ chi đau liên miên, đêm
càng đau nhiều hơn ...
20-Làm giảm cholesterol trong máu và chống
xơ vữa
động mạch. ... Ngoài ra, ĐTHT
còn có
tác dụng chống ung thư, chống
viêm nhiễm, chống quá trình lão hóa và
...
Mạch
trầm khẩn, phần bụng nhìn chung là mềm nhão,
vùng bụng trên có tiếng nước óc ách, hơi
cǎng. ở xung quanh rốn, phần nhiều là
mạch đập của
động mạch vùng ...
Các bài tham khảo về bệnh
xơ mỡ động mạch 
