Theo cơ thể học, chứng này có thể
gọi là Viêm Màng Tiếp Hợp.
còn gọi là
Thường gọi là Mắt Đau Cấp Tính,
Đau Mắt Đỏ (vì có sưng đỏ) hoặc Đau Mắt Gió (vì ra gió thường bị
chảy nước mắt).
Bệnh hay lây, thường phát vào mùa
hè. Ở giai đoạn cấp tính, nếu không điều trị kịp thời và đúng mức
sẽ chuyển sang thể mạn tính.
Theo YHCT:
+ Vì bệnh phát triển 1 cách nhanh
chóng nên được gọi là Bạo Phong Khách Nhiệt.
+ Bệnh có dấu hiệu mắt sưng đỏ,
mắt đau nên còn gọi là Hỏa Nhãn, Hỏa Nhãn Thống, Hồng Nhãn, Phong
Hỏa Nhãn Thống, Phong Nhiệt Nhãn.
+ Bệnh có tính chất lây lan thành
dịch, nhiều người cùng bị vì vậy cũng được gọi là Thiên Hành Xích
Mục, Thiên Hành Xích Nhãn.
Triệu Chứng
Cách chung, trên lâm sàng thường
gặp 2 loại sau:
1- Cấp Tính: Phát bệnh nhanh, tròng
trắng đỏ, sưng, nóng, nhiều dử (ghèn), sợ sáng, nhìn không rõ, mi
mắt hơi sưng, mũi nghẹt, mũi chảy nước, rêu lưỡi trắng mỏng hoặc
vàng mỏng, mạch Phù Sác.
2- Mạn Tính: Tròng trắng mắt dầy
lên, nhiều tia máu, ngứa, nhặm, nóng, khô, sợ ánh sáng, nhìn lâu
mỏi mắt. Bệnh thường kèm mệt nhọc toàn thân, tăng nhiệt độ cơ thể,
nhức đầu, táo bón, tiểu ít, rêu lưỡi vàng, mạch Sác.
Thường 1 bên mắt bị trước, mắt kia
bị sau.
Bình thường bệnh diễn biến 3-4 ngày
thì khỏi, riêng các vết xuất huyết dưới kết mạc còn đọng lại lâu
hơn, chừng 1 tuần mới hết.
Nguyên nhân
+ Theo YHHĐ: do tụ cầu khuẩn vàng
và trực khuẩn gram âm Kanweeks. Nếu gây ra thành dịch thường do
Adeno Virus. Riêng tại Việt Nam có một nguyên nhân phổ biến là do
bệnh mắt hột gây nên.
+ Theo YHCT: Màng tiếp hợp (tròng
trắng mắt) thuộc tạng Phế, 2 bên khóe mắt thuộc tạng Tâm. Hai tạng
trên có nhiệt lại thêm nhiệt độc bên ngoài xâm phạm làm cho nhiệt
uất lại gây nên mắt sưng, đau, đỏ. Nếu nhiệt không được giải trừ
sẽ tụ lại, chuyển thành mạn tính.
+ Cấp tính thường do phong nhiệt,
dịch độc xâm phạm vào Phế gây nên.
+ Mạn tính: do Phế và Tỳ tích nhiệt
gây nên.
Điều trị
1. phong nhiệt:
Triệu chứng : Mắt cảm thấy có dị
vật, nóng, tức, sợ ánh sáng, sáng dậy nhiều nhử mắt, mắt sưng đỏ,...vv.
pháp: Thanh nhiệt ở kinh phế vị,
can; khu phong.
Ngân hoa
16g
Hoàng đằng
8g
Chi tử
12g
Cát cánh
6
Cúc hoa
12g
Chi tử
8g
Liên kiều
12
Hoàng cầm
12
Kinh giới
12G
Bạc hà
6g
Tang diệp
16
Ngưu bàng
12
Châm: Tình minh, Đồng tử liêu,
Hợp cốc, Khúc trì
2. Thấp
nhiệt
Do thấp nhiệt ở kinh phế, tỳ, can,
kết hợp với phong mà gây ra bệnh
Triệu chứng: Hai mắt đỏ, ngứa, sợ
ánh sáng
Pháp : Khu phong thanh nhiệt, lợi
thấp
Màn kinh
12
Tang diệp
16
Hoàng đằng
12
Phòng phong
12
Bạc hà
8
Kinh giới
12
Hoàng cầm
8
Nhân trần
16
Sa tiền
12
Châm: Tình minh, Đồng tử liêu, Hợp
cốc, Khúc trì
3. Âm
hư
Do viêm cấp chữa không triệt để
làm ảnh hưởng đến phần âm, hoặc do tiếp xúc lâu ngày với các tác
nhân vật lý, hoá học gây ra bệnh mạn tính
