Bên
ngoài dùng Tỵ uyên tán thổi vào hoặc Tỵ viêm linh nhỏ vào mũi
2.
Phế khí hư
Nếu bị
tắc mũi do phong hàn nhiều lần tái phát, lỗ mũi sưng trướng và ngứa, hắt
hơi, chẩy nước trong, dễ bị cảm mạo là thuộc phế khí hư yếu
Pháp: Bổ
phế tán phong
Ngọc
bình thương nhĩ thang (Vương đức giỏm, gs TY học viện quảng chừu)
Tắc
mũi phế khí hư
Hoàng kỳ
Phòng phong
Tân di
Cúc hoa
Ngũ vị
Bạch truật
Ké
Bạch chỉ
Mộc thông
Tang phiêu tiêu
Gia giảm:
Tắc mũi
khô nặng, vách mũi phù nề, niêm mạc bị xung huyết là thiên về nhiệt tà
thịnh, gia B công anh, tử hoa địa đinh.
Nếu tắc
mũi khô nặng, vách mũi phù nề, niêm mạc sưng trướng, sắc nhạt là hàn tà
ngưng tụ gia Xuyên khung, Quế chi
Nếu
nhiều nước mũi là thấp tà thịnh gia Hoắc hương, Mộc thông
Nếu
nhiều nước vàng dính là thấp nhiệt thịnh gia Đông qua nhân, Sa tiền thảo
Nếu mũi
thuộc loại polip mọc thịt thừa nên gia: Tạo giác thích
Nếu hắt
hơi từng cơn chẩy nước mũi trong gia: Tế tân, sinh ý dĩ
Đau đầu
gia Cảo bản, Màn kinh. Nếu kiêm âm hư gia miết giáp, Bá tử nhân
cơ và
niêm mạc mũi khô quắt, nhiều vẩy mũi gia Hà thủ ô, Xuyên khung, Xích
thược
3.
Phong nhiệt
Triệu chứng chủ
yếu là chẩy nước mũi vàng đục
Nếu phát sốt,
khát nước, sợ gió, mạch phù sác là phong
nhiệt uất phế cho uống tiết nhiệt tuyờn phế thang
Tắc
mũi phong nhiệt
Tang diệp
10
Hoàng cầm
10
Ké
10
Ngân hoa
10
Lô căn
12
Cúc hoa
10
Chi tử
10
Bạch chỉ
10
Màn kinh
12
Tắc mũi
chẩy nước vàng mà dễ cảm mạo dùng Can thị khổ hàn phương
Tắc
mũi phong nhiệt 1
Long đởm thảo
Chi tử
Ké
Ngư tinh thảo
Hạ khô thảo
Hoàng cầm
Bạch chỉ
Lô căn
Tắc mũi
chẩy nước vàng bờn trong cú mủ đục thỡ cho uống Thăng ma giải độc thang
Tắc
mũi phong nhiệt 2
Thăng ma
6
Xích thược
12
Ngư tinh thảo
12
Cát cánh
10
Ké
10
Cát căn
15
Hoàng cầm
12
Bồ công anh
20
Bạch chỉ
10
Cam thảo sinh
6
Gia giảm:
Mình nóng mạch sác, lưỡi đỏ kiêm chứng ngực khó chịu gia sinh Thạch
cao. Miệng đắng họng khô tai ù, Tai điếc gia: Hoắc hương, Long đởm thảo.
Mình
nặng đầu chóang váng,
Bụng đầy
ăn kém gia hoắc hương, bội lan, ý dĩ.
Vách mũi
phù nề nặng gia Mộc thụng, Sa tiền, ý dĩ. Tắc mũi khỳ thở gia Từn di hoa,
qui vĩ, Hạnh nhừn. trong nước mũi có lẫn máu gia: Xuyến thảo căn, Đan bì,
bạch Mao căn, tiểu kế. Nước mũi vàng lượng nhiều, gia Ngân hoa, hổ
trượng.
Nước mũi
trắng trong lượng nhiều gia ý dĩ, Phục linh, Trạch tả.
Đau đầu
nặng gia bạch Tật lê, Bạch thược, Chế thảo ô.
Thể
trạng gầy yếu gia sinh Hoàng kỳ, Đương qui.
4.
Táo nhiệt thương âm
Tắc mũi
lâu ngày, lúc nặng lúc nhẹ, khứu giác giảm, mũi khô mà ngứa, họng khô,
mạch tế là thuộc táo nhiệt thương âm
pháp:
Dưỡng âm nhuận táo
Can thị
dưỡng ừm nhuận phế thanh tỏo phương (Cao tổ vọng, gs trung y học viện
nam kinh)
Tắc mũi táo nhiệt thương âm
Tang diệp
10
Hạnh nhân
10
Sa sâm
10
Ngọc trúc
10
Lô căn
30
Thạch cao sinh
30
Tỳ bà diệp
10
Mạch môn
10
Thạch hộc
10
Thị sương
3
5.
Can thận âm hư
Mũi khô
kiêm từm phiền nóng nẩy, dễ cáu giận, đầu chóang váng là do can thận âm
hư, hư nhiệt xông lên
Nhu can
thanh nhiệt, tư thận sinh tân
Dục âm
sinh tân tiết nhiệt phương (Cảnh giảm đình nc viờn viện nc TYTQ)
Tắc mũi can thận âm hư
Cúc hoa
9
Tang diệp
9
Thiên môn
9
Can địa hoàng
12
Lục ngạc mai
6
Ngày một
thang sắc uống
Nếu kiêm
chứng mỏi lưng, sốt nhẹ, tâm phiền khát nước, đầu chóang váng, triều
nhiệt, đạo hãn
Tư bổ
thận âm thang (Can tế vọng gs trung y học viện nam kinh)
Tắc
mũi can thận âm hư
Sinh địa
Huyền sâm
Sơn thù
Thục địa
Tang thầm tử
Hà thủ ô
Hắc chi ma
Bách hợp
Hoàng bá
Lộc giao
Nữ trinh tử
Tri mẫu
Qui bản
Trư tích tủy
6.
Huyết ứ
Tắc mũi
tái phát nhiều lần, gốc mũi xưng to, khứu giác giảm thậm chí không ngửi
được, nước đặc việt lấp, chất lưỡi tía tối
Gia giảm
thông khiếu hoạt huyết thang
Thụng khiếu hoạt huyết thang tắc mũi huyết ứ
Xích thược
4
Xuyên khung
4
Đào nhân
8
Táo hồng
7
Rượu
80ml
Hồng hoa
12
Sinh khương
12
Hành
3củ
Xạ hương
0.5
Sơn từ cụ
Xung úy tủ
Thiên hoàng trúc
Phối hợp
thuỷ châm vào cạnh mũi mỗi tuần 1 lần, 3 lần là một đợt điều trị, liờn
tục 2-3 đợt là đạt kết quả
7.
Thấp nhiệt hại tỳ
Tắc mũi,
chảy ra nước đục dính và hôi, đầu căng trướng, đắng miệng, ngực khó chịu,
bụng bĩ dầy, mất ngủ, ăn kém, rêu vàng nhớt là thấp nhiệt nung đốt
Thanh
nhiệt hóa thấp
Quyên tý
thang khiếu phương (thái phục dưỡng gs trung y hv Hà nam)