SỎI MẬT – Viêm túi mật     

(Cholecystolithiasis)       

Kể bệnh, tư vấn, lấy thuốc

Tự tham khảo cách chữa:

Đại Cương

Sỏi mật là bệnh đường mật có sỏi, phát sinh ở bất kỳ bộ phận nào ở hệ thống túi mật (túi mật, ống mật).

Bệnh nhân thường từ tuổi trung niên trở lên, phụ nữ bị bệnh nhiều hơn nam giới.

Triệu chứng lâm sàng chủ yếu là đau ở vùng hạ sườn bên phải. Sỏi mật thường kèm theo viêm túi mật hoặc ống mật. Theo y học cổ truyền thì nguyên nhân cơ chế bệnh và biện chứng luận trị cơ bản không khác với Viêm Túi Mật.

Đông y gọi là Đởm Thạch Chứng.

Triệu Chứng

Triệu chứng lâm sàng của sỏi mật tùy thuộc vào vị trí, tính chất, kích thước to nhỏ và biến chứng của bệnh. Có thể do trạng thái tinh thần kích động, chế độ ăn uống (ăn nhiều chất nóng, uống rượu...), thời tiết thay đổi, nóng lạnh thất thường ảnh hưởùng nhiều đến cơn đau tái phát. Diễn tiến bệnh có thể chia làm 2 thời kỳ: phát cơn đau và ổn định.

1-Thời kỳ phát cơn đau: bệnh phát đột ngột, rất đau vù ng hạ sườn phải, cơn đau thắt kéo dài từng cơn nặng lên, đau xuyên lên vùng vai hoặc bả vai bên phải, ấn vào đau nhiều hơn (cự án). Người bệnh sốt cao hoặc vừa hoặc kèm cơn rét, miệng đắng, họng khô, nôn, buồn nôn, hoặc da mắt vàng, nước tiểu vàng, táo bón, lưỡi đỏ, rêu vàng hoặc vàng nhầy, mạch Huyền, Hoạt, Sác, điểm Murphy (+) hoặc cơ vùng bụng trên bên phải căng tức. Gan và túi mật to, đau nhiều sốt cao, hôn mê nói sảng, ngoài da có nốt ứ huyết, chảy máu cam... (thường kèm theo viêm túi mật).

2. Thời kỳ ổn định: vùng hạ sườn phải ấn đau nhẹ, cảm giác đau âm ỉ có thể xuyên lên vai lưng từng cơn nhẹ rồi hết hoặc bụng trên đầy, chán ăn, miệng đắng, sợ mỡ, không sốt, không vàng da, rêu lưỡi mỏng trắng hoặc hơi vàng, mạch Huyền. Thời kỳ này không có triệu chứng viêm nhiễm hoặc tắc mật.

Sỏi mật theo thành phần có thể chia ra sỏi Cholesteron và sỏi Sắc tố mật.

Sỏi Cholesteron thường do ăn nhiều mỡ động vật, nồng độ Cholesteron trong máu cao có quan hệ với sự hình thành sỏi. Sỏi sắc tố mật phần lớn do tế bào thượng bì rơi rụng trong viêm nhiễm đường mật, vi khuẩn, giun đũa hoặc trứng giun hình thành hạch tâm của sỏi.

Chẩn Đoán

Chủ yếu dựa vào:

- Đau tức vùng bụng trên: thời kỳ phát cơn đau dữ dội vùng hạ sườn phải xuyên lên vai hoặc xuống bả vai, cơn đau kéo dài vài giờ đến vài ba ngày và có thể tái phát.

- Đau sườn: Triệu chứng rối loạn tiêu hóa, ăn vào đầy bụng, khó tiêu, ợ hơi, nôn, buồn nôn, nôn ra mật hoặc thức ăn.

- Khám ấn đau vùng túi mật, điểm Murphy dương tính.

- Nếu có tắc nghẽn thì da sẽ vàng, tiểu vàng, nếu nhiễm khuẩn thì sốt cao.

Siêu âm: có giá trị xác định chẩn đoán kích thước túi mật, số lượng sỏi, chính xác trên 90%.

Điều Trị

Về căn bản giống như viêm túi mật cấp và mạn tính.

1. Khí trệ

vùng hạ sườn đau tức âm ỉ hay đau nhiều có lúc không đau, miệng đắng họng khô, không muốn ăn uống không sốt cao, có hoàng đản hay không có hoàng đản, rêu lưỡi trăng mỏng hay vàng, mạch huyền khẩn hay huyền sác

 2. Thấp nhiệt:

Triệu chứng: vùng hạ sườn phải đau tức, miệng đắng họng khô, lượm giọng buồn nôn, sốt sợ lạnh hay sốt sợ rét, mắt vàng, người vàng, nước tiểu đỏ, rêu lưỡi vàng dầy, mạch hồng sác hay hoạt sác

pháp; thanh nhiệt trừ thấp

Nếu thấp nhiệt gây sốt và hoàng đản nhiều thêm  Hoàng liên  12;  Hoàng bá 12 ;  Bồ công anh 40 ; Mộc hương 12

Nếu táo bón thêm : mang tiêu 20

Châm cứu : khi có cơn đau quằn quại châm trước hết  châm các huyệt ở xa như đởm nang, túc tam lý, uỷ trungthái xung bên phải rồi đến thiên ứng, nhật nguyệt , chương môn, kì môn,thương quản, đởm du, tam tiêu du, thận du

 Đối với sỏi to

pháp trị: nhuyễn kiên bài sỏi

phối hợp với bài Tiêu dao tán

 Đối với sỏi nhỏ hơn 1 ly và ống gan có sỏi sau khi mổ sót lại :

pháp trị:thanh nhiệt lợi thấp, hành khí chỉ thống

thuốc tán ngày 2 lần mỗi lần 3g ,thuốc thang chia 2 lần uống

châm cứu: uỷ trung, thừa sơn, thái xung, tam âm giao, huyền chung

3. viêm mật man tinh

Triệu chứng: đầy bụng, có cảm giác khó chịu ở bụng trên hoặc bên phải bụng trên, đau kéo dài, hoặc đau bả vai, có cảm giác nóng ruột, ợ hơi, mỏi mệt nhất là sau khi ăn cơm no hoặc ăn những thứ sào rán, nhiều mỡ

Kim tiền, nhân trần sắc nước uống với bột uất kim và Một dược

Xoa 2 bên sườn vào sáng tối

Kiêng: rượu, gia vị đậm đặc, mỡ động vật, ăn no quá, vận động vừa phải

Tham khảo thêm về bệnh sỏi mật, các bài thuốc, vị

 

Các bài tham khảo về bệnh sỏi mật   Sỏi mật, thuốc chữa bênh sỏi mật ... Sỏi mật là bệnh đường mật có sỏi, phát sinh ở bất kỳ bộ phận nào ở hệ thống ... Sỏi sắc tố mật phần lớn do tế bào thượng bì rơi rụng trong viêm nhiễm đường ...   Đông y chữa bệnh Sỏi gan, thuốc chữa bênh Sỏi gan ... Sỏi gan là sỏi nằm ở trong gan, bản chất cũng y như sỏi mật, nhưng nằm trong các ống ... Sỏi mật cũng có thể hình thành trong các ống gan nên gọi là sỏi gan ... Các vị thuốc chữa  bệnh sỏi mật Kim tiền thảo, Tác dụng của Kim tiền thảo,chữa sỏi mật ... Kim tiền thảo, kim tien thao, cây mắt nai  vị thuốc Chủ Trị: + Trị các chứng nhiệt lâm, thạch lâm, sỏi mật, hoàng đản, ung nhọt do nhiệt độc (Trung Dược ...   Đông y chữa bệnh  Vừng đen, Tác dụng của Vừng đen chữa sỏi mật ... 4 Tăng tiết mật, ngưà sỏi mật. * Dầu mè làm tăng tiết mật. ... Dđồng thời vừng làm tăng tiết mật nên có khả năng đẩy sỏi nhỏ vào ruột. ...   Đông y chữa bệnh ------------------------------------------------------------- -------- Các bài thuốc với người bị sỏi mật   Đại sài hồ thang, tác dụng của bài thuốc Đại sài hồ thang chữa sỏi mật ... Thường dùng chữa viêm mật, sỏi mật viêm tuỵ cấp , viêm dạ dầy mãn thuộc thực nhiệt chứng. Trường hợp táo bón có sẵn nhiệt thịnh phiền táo, mồm khát, ...   Đông y chữa bệnh   Nhiễm khuẩn cấp đường mật mạn tính, bài thuốc hay chữa bệnh Nhiễm khuẩn đường mật... Mười nǎm trước, bệnh nhân bị sỏi mật nên cắt bỏ túi mật, sau đó thỉnh thỏang ... Chụp đường mật không thấy sỏi đó là đảm lạc ứ trệ không được thanh lọc. ...   Đông y chữa bệnh Tứ nghịch tán, tác dụng của bài thuốc Tứ nghịch tán ... Theo Chẩn liệu y điển: Thuốc dùng để chữa viêm túi mật, sỏi mật, viêm dạ dày, loét dạ dày, viêm mũi, chứng thần kinh, bệnh đường kinh nguyệt. ...   Đông y chữa bệnh Túi mật, bài thuốc hay chữa bệnh Túi mật – thiên gia diệu phương ... Tây y chẩn đoán là viêm túi mật cấp (sỏi mật?). Đông y cho chứng này là khí uất hỏa kết ở can đởm, hoàng ngạch sang vị, làm cho phủ khí bất lợi, ...   Đông y chữa bệnh Sài hồ quế chi thang, tác dụng của bài thuốc Sài hồ quế chi thang chữa sỏi mật ... ... viêm đại tràng cấp tính, viêm loét đại tràng, viêm tụy, sỏi mật, viêm gan, hoàng đản, sốt rét, rối loạn chức nǎng gan, viêm thận, viêm bể thận, v.v.. ...   Đông y chữa bệnh ------------------------------------------------------------- --------

**************************************

Print