Đại
cương:
Phù chân voi (chân phù to như chân voi) là bệnh gây bởi giun
chỉ. Sự hiện diện của giun chỉ ở hệ lympho (hệ bạch huyết)
gây ra trình trạng viêm tắc nghẽn hệ bạch huyết. Ấu trùng
giun chỉ xâm nhập vào cơ thể người qua sự lây truyền bởi
muỗi Culex fatigans và Anopheles hyrcanus (đây là căn bệnh
khá phổ biến ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới).
Ước tính hiện đến nay có
khoảng 115 triệu người bị bệnh. Giun chỉ trưởng thành trong
các xoang bạch huyết và các hạch bạch huyết từ đó sản sinh
ra ấu trùng. Muỗi sẽ hút ấu trùng (từ người bị nhiễm) để
truyền sang người lành.
Bệnh được hình thành qua 3 giai đoạn.
- Giai đoạn ủ bệnh - lúc ấu trùng xâm nhập vào cơ thể đến
khi giun trưởng thành. Giai đoạn này không có biểu hiện
triệu chứng.
- Ở giai đoạn hai - giai đoạn khởi bệnh, bệnh nhân xuất hiện
sốt, viêm mạch lâm-ba ở các chi, bìu dái, và nổi hạch.
- Ở giai đoạn 3 - giai đoạn toàn phát, bệnh nhân bị
tắc nghẽn các mạch lympho, ứ đọng dịch lympho ở chi trên,
chi dưới, bìu dái
Người ta có thể tìm giun chỉ trong máu, trong dịch hoàn, hay
chọc dò hạch, xét nghiệm huyết thanh… Đối với phương pháp
tìm giun chỉ trong máu thì thời gian lấy máu phải là lúc
giữa đêm (từ 22 giờ trở đi).
Điều trị:
Theo Trung Quốc danh phương toàn tâp dùng bài:
"Độc hoạt tang ký sinh)( Bị
cấp thiên kim yếu phương)
Độc hoạt tang ký
sinh
Đổ trọng
6
Tế tân
6
Phục linh
6
Độc hoạt
9
Phòng phong
6
Nhân sâm
6
Đương quy
6
Can địa hoàng
6
Tang ký sinh
6
Ngưu tất
6
Tần cữu
6
Nhục quế tâm
6
Xuyên khung
6
Cam thảo
6
Bạch thược
6
Sắc uống ngày 1 thang
Tác dụng. khu phong thấp, chỉ tý thống, ích can thận, bổ
khí huyết.
