Trứng cá là một bệnh thường gặp nhất là ở
tuổi dậy thì đến 30-40 tuổi, do tăng tiết tuyến bã kèm theo
viêm nhiễm ở hệ thống nang lông tuyến bã. Trên lâm sàng có
thể gặp nhiều loại tùy theo mức độ viêm nhiễm, nguyên nhân
phức tạp, tiến triển nhiều khi dai dẳng. Tuy không nguy hiểm
nhưng về phương diện thẩm mỹ có ảnh hường đến tâm lý xã hội
cần được điều trị toàn diện, hợp lý mới mong có kết quả tốt.
Bình thường trên da, bên cạnh mỗi nang lông
(kể cả râu tóc) đều có một chùm tuyến, gọi là tuyến bã, tiết
ra chất bã nhờn. Chất bã theo nang lông dàn đều lên mặt da,
thành một lớp màng mỏng như dầu, có tác dụng làm cho lớp
sừng không thấm nước, luôn dẻo dai, mềm mại, đồng thời có
khả năng chống đỡ với nhiều loại vi khuẩn, nấm, virus… Các
vùng tập trung nhiều tuyến bã là da đầu, mặt, trước ngực,
giữa hai bả vai, xương cùng, tầng sinh môn. Ở những vùng này
có đến 400-500 tuyến/cm. Từ tuổi dậy thì đến 25-30 tuổi là
thời kỳ tuyến bã hoạt động nhiều nhất. Khi tuyến bã hoạt
động quá mạnh, chất bã tiết ra quá nhiều ứ đọng lại ở đầu lỗ
nang lông, kết hợp với các ntế bào sừng đã tróc ra, tạo
thành nang lông, tạo nên một nút nhỏ ở đầu nang lông, gọi là
nhân trứng cá.
ĐIỀU TRỊ
1. Mụn trứng cá Phế nhiệt
Triệu chứng: Mụn thường xuất hiện
trên trán và trên má. Đầu
tiên là những nốt sần, rồi viêm tấy, đỏ, đau, có cảm giác
nóng rát. lưỡi đỏ tía, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch sác
Tác dụng: Tả phế thanh nhiệt, lương huyết giải độc.
Tỳ bà thanh phế ẩm gia giảm
Tỳ bà diệp
12
Sinh địa
15
Xích thược
10
Tang bì
12
Địa cốt bì
10
Đan bì
10
Hoàng cầm
10
Chi tử
10
Thạch cao
30
Bạch hoa xà
30
Sơn tra
10
Cam thảo
6
2.Mụn trứng cá Thấp nhiệt
Triệu chứng: Thường xuất hiện ở phía dưới hai má, ở cằm, da
trơn nhầy, phần da bị tổn thương đỏ ửng, có những đốm đỏ,
nốt sần, hoặc mưng mủ, ngứa cục bộ, bụng đầy trướng, kém ăn,
họng khô, miệng háo, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ, chất
lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng nhớt, mạch hoạt sác
Thanh nhiệt hóa thấp thông phủ.
Nhân trần cao thang gia giảm
Sinh địa
15
Xích thược
10
Nhân trần cao
30
Chi tử
10
Hoàng cầm
10
Hoàng bá
10
Đại hoàng
10
Bồ công anh
20
ý dĩ
30
Sa tiền thảo
15
Cam thảo
6
3. Mụn trứng cá Đờm thấp
Triệu chứng: Mụn trứng cá mưng mủ nặng,
bong vẩy, để lại sẹo, kèm theo kém ăn, đại tiện lỏng, chất lưỡi nhớt, mạch
hoạt.
Kiện tỳ hoá đàm, lợi thấp thanh nhiệt.
Tứ quân tử hợp Nhi trần thang gia giảm
Lục quân tử gia giảm
Đẳng sâm
8-12
Bạch truật
8-12
Bạch linh
12
Cam thảo
4
Trần bì
8
Bán hạ
8
Hoài sơn
12
Bạch giới tử
10
Đan sâm
15
Sa tiền
10
Bạch hoa xà
15
Sắc nước uống mỗi ngày một thang
.
4. Mụn trứng cá Can uất
Triệu chứng:Trứng cá xuất hiện nhiều hơn trước kỳ hành kinh,
bị nhiều ở dưới má, mưng mủ, sưng tấy đỏ. kinh nguyệt không
đều, kinh thống, vú căng tức khó chịu, người dễ cáu giận,
lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch huyền sác
Hoà can, thanh nhiệt giải uất.
Đan bì
8
Chi tử
6
Hoàng cầm
8
Sơn tra
8
Tô ngạnh
8
Qui xuyên
10
Sinh địa
10
Bạch linh
10
Bạch truật
10
Bạch hoa xà
12
Nhân trần
12
Bồ công anh
12
Điều
Dưỡng
+ Hạn chế
rửa mặt bằng xà bông có chất kiềm, tránh thói quen hay nặn
mụn dễ gây nhiễm khuẩn, dễ thành mảng mủ và để lại vết thâm
da. Các nhân đã già, có thể nặn nhẹ hoặc dùng kim vô khuẩn
nặn ra, sau đó chấm cồn Iod 1% để diệt khuẩn.
+ Xoa bóp
da mặt hàng ngày.
+ Sinh hoạt
điều độ, hạn chế đường mỡ, các chất cay nóng, chất kích
thích, tránh bi quan lo lắng quá về bệnh.