Dị vật trong tai thường gặp ở trẻ
nhỏ, nhất là khi chơi đã tự đút vào (hạt bắp, hạt đậu…) hoặc
một số mảnh vụn, bụi… lọt vào tai, hoặc do một số côn trùng
(kiến, dán…) bò, chui vào tai khi ngủ dưới đất. Thường các
dị vật tự bản chất không gây nên nguy hiểm gì nhưng chính
những cách lấy dị vật ra không đúng cách có thể gây biến
chứng, tổn hại nặng hơn.
Triệu chứng
Trên lâm sàng thường gặp hai loại
sau:
1- Loại dị vật bất động: Hạt thóc,
hạt bắp… có thể ở trong tai khá lâu mà không gây biến chứng
gì. Nếu dị vật khá to, gây bít kín, tắc ống tai làm cho tai
bị ù, nghe kém hoặc gây cảm giác đau, ho (do phản xạ kích
thích nhánh tai của dây thần kinh Phế Vị).
2- Loại dị vật cử động: Kiến,
ruồi… khi vào tai, bò, chạy vào trong ống tai, gây nên tiếng
sột soạt, cắn vào da mỏng trong ống tai, chạm vào màng nhĩ
gây rát đau tai, có khi chóng mặt.
Các dị vật sống này, nếu không
biết cách xử lý tốt, có thể gây biến chứng bị cắn, đâm rách
màng nhĩ.
Điều trị
1. Loại bất động:
. Dùng nước ấm (370C) bơm vào
thành trên ống tai, tia nước sẽ đi theo thành trên ống tai
ra phía sau dị vật và đẩy dị vật từ trong ống tai ra ngoài.
Ghi chú:
. Không bơm nước tia thẳng vào dị
vật vì có thể làm dị vật bị đẩy sâu vào trong hơn.
. Không nên bơm nước vào tai nếu
dị vật thuộc loại thấm nước vì sẽ gây nên phình to hơn.
. Dùng dụng cụ kẹp, gắp… để gắp
dị vật ra.
. Nếu dị vật mềm (bông gòn, giấy…)
có thể dùng cặp gắp kéo ra.
. Nếu dị vật cứng, tròn… dùng kẹp
gắp có thể bị trơn và đẩy dị vật vào sâu hơn. Trường hợp này,
dùng cây móc hoặc móc dái tai, luồn sát thành ống tai ra
phía sau dị vật, nhẹ nhàng kéo ra.
2. Loại Cử
Động:
. Nếu chúng còn sống, không nên
gắp ra ngay, đụng vào chúng càng chui sâu hơn, vừa khó lấy
ra, vừa đau. Loại Dán thường chui đầu vào trước, ngạnh và
gai chân bị vướng nên không sao chui ra được. Có trường hợp
Dán bị gắp đứt cả bụng và chân mà vẫn mắc đoạn thân ở lại,
chúng càng phản ứng và cào xước da ống tai, màng nhĩ. Trường
hợp này, cần phải làm cho côn trùng sợ và chui ra hoặc giết
chết bằng cách nhỏ cồn nhẹ hoặc rượu, dầu phộng hoặc thuốc
nhỏ tai có vị đắng… (không được dùng xăng, dầu hôi… có thể
gây bỏng ống tai…).
. Khi côn trùng đã chết, râu,
ngạnh xẹp lại, dùng nước bơm hoặc kẹp nhổ gắp ra. Hoặc bơm
tia nước đẩy dị vật ra.
3.Một số
phương ngoại khoa
+ Lá Hẹ, giã vắt lấy nước, nhỏ
vào tai vài giọt.
+ Hành lá, giã lấy nước nhỏ vào
tai.
Hùng hoàng, tán bột, lấy lửa than
cho vào chén, rắc thuốc bột lên cho bốc khói, kê tai vào
xông cho khói vào lỗ tai.
+ Giòi vào lỗ tai: Phèn xanh tán
bột, thổi vào tai (giòi sẽ tan thành nước).
+ Kiến vào tai: Vỏ cây Trúc, tán
bột, hoà với nước nhỏ vào tai.
+ Rết bò vào tai: Gừng sống hoặc
củ Cải, ép lấy nước cốt nhỏ vào tai.
+ Đỉa vào tai: Mật ong (thứ thật)
nhỏ vào tai.
4.Phòng Bệnh
+ Nơi ngủ cần làm vệ sinh sạch sẽ
(quét dọn, giũ chăn màn trước khi đi ngủ).
+ Loại Dán thường hoạt động kiếm
mồi về đêm còn ban ngày thì chui vào các kẽ ngách, hốc tối,
vì vậy, ban ngày khi ngủ trưa nơi chỗ tối, đất bẩn, rất dễ
bị Dán chui vào tai.
