Là
một chứng do nhiều nguyên nhân bệnh ở đường tiết niệu gây
ra,viêm đường tiết niệu, sỏi, lao thận , khối u, … được miêu
tả trong chứng Ngũ lâm, Niệu huyết của đông y
Có thể tiểu ra máu đại thể:
mắt thường trông thấy được, máu ra đỏ tươi lẫn cục máu đã
đông hoặc nước tiểu mầu hồng. Có thể tiểu ra máu nhẹ, mắt
thường không phân biệt được với nước tiểu sẫm mầu. Gọi là
tiểu ra máu vi thể vì phải soi kính hiển vi cặn nước tiểu
mới phân biệt được. Để xác định là tiểu ra máu vi thể thì
lượng hồng cầu trong nước tiểu phải trên 4 triệu/24 giờ.
Ở phụ nữ, để chẩn đoán tiểu
ra máu phải lấy nước tiểu bằng thông bàng quang để khỏi lẫn
với ra máu do rối loạn kinh nguyệt.
Điều trị:
1. Tâm hoả vọng động
Viêm đường tiết niệu cấp
Triệu chứng: Thường do nhiễm trùng đường tiết niệu,đái ra
máu, miệng khát, sốt, mặt đỏ, ngủ ít, hay mê, Mạch hồng sác
Pháp trị: Thanh tâm chỉ huyết
Lá tre
16
Nhọ nồi
16
Sinh địa
12
Tam thất
4
Cam thảo
4
Mộc hương
12
Ngân hoa
16
Hoạt thạch
16
Mộc thông
12
Qui đầu
10
Sơn chi
12
Bồ công anh
12
Bồ hoàng
12
Ngó sen
12
Trúc diệp
12
Châm cứu: Thần môn, Nội quan, Nhiên cốc, Thái xung, Quan
nguyên, Tam âm giao
2. Âm hư hoả vượng
(do viêm nhiễm mãn tính)
Triệu chứng : Viêm đường tiết niệu màu nước tiểu đỏ sẻn,
khát nước, họng khô, mạch tế sác
Pháp trị: Tư âm thanh nhiệt chỉ huyết
Sinh địa
12
Thạch hộc
12
Sa sâm
12
Mạch môn
12
A giao
8
Kỉ tử
12
Nhọ nồi
16
Mao căn
12
Trắc bách diệp
12
Hoàng bá
12
Tri mẫu
8
Thục địa
16
Sơn chi
8
Châm cứu: Quan nguyên ,Tâm
du, Thận du, Tam âm giao, Khúc cốt
Bệnh niệu huyết có chứng này thì tiểu tiện sẻn đỏ lẫn máu,
lưng gối ê mỏi, tinh thần yếu ớt, lưỡi đỏ, mạch tế sác…
Nguyên nhân do hư hoả hun đốt huyết lạc gây ra.
Phép trị: Tư âm thanh nhiệt chỉ huyết.
Bài thuốc: Đại bổ âm hoàn (Đan khê tâm pháp) hợp với
Tiểu kế ẩm tử
3. huyết ứ.
Thường gặp trong trường hợp sỏi tiết niệu
Triệu chứng: Đái ra máu và các triệu chứng đau quặn do sỏi
Pháp trị: Trục ứ chỉ huyết
Đan sâm
12
Ngưu tất
12
Ích mẫu
12
Uất kim
12
Chỉ thực
6
Nhọ nồi
16
Ngẫu tiết
16
Huyết dư
12
Châm cứu: Quan nguyên, khí hải, Thận du, Trung cực, Huyết
hải, Tam âm giao
4. Tâm tỳ hư
Triệu chứng: Tiểu tiện nhiều lần có lẫn máu, ăn không ngon,
mệt mỏi, sắc mặt vàng, lưỡi nhạt, rêu lưỡi bẩn, Mạch hư
nhược