Choáng là tình trạng bệnh lý cấp diễn, do lưu
lượng máu giảm xuống nhanh chóng, biểu hiện trên lâm
sàng là huyết tụt nhanh.
Triệu
chứng
Triệu chứng choáng thường xuất
hiện từ từ:
+ Giai đoạn đầu của choáng
thường có các triệu chứng sau:
. Da mặt nhợt nhạt, có vẻ ngây
dại.
. Mạch nhanh, huyết áp thấp.
+ Giai đoạn hai: Choáng đã
xuất hiện với triệu chứng:
. Bệnh nhân nằm dài,
im lặng, không cử động.
. Mặt lộ ra đau đớn nhưng
không kêu đau mà kêu mệt, lạnh, đụng đến bệnh nhân
ít có phản ứng, da mặt xanh, mũi tóp, môi thâm, mắt
lờ đờ.
. Da sờ thấy lạnh vì nhiệt độ
hạ thấp, dưới 37oC, thường nhiệt độ hạ thấp một độ.
. Huyết áp tối đa 90, 80, 60
và có khi thấp hơn nữa, huyết áp tối thiểu hạ thấp
40, 30 và có khi không định được. Khoảng cách giữa
hai mức huyết áp tối đa và huyết áp tối thiểu cũng
hạ xuống. Nếu khoảng cách này dưới 2 là dấu hiệu của
choáng nặng.
. Hơi thở nhanh, nhẹ, 14-20
lần/phút.
. Mạch đập nhanh,
100-120 có khi không đếm được.
Những triệu chứng lâm sàng kể
trên sẽ biến chuyển, thường là choáng nặng dần lên
rồi bệnh nhân mạch yếu dần, da lạnh thêm, thở nhanh
hơn, yếu hơn, dần dần bệnh nhân không còn phản ứng
gì nữa.
Đông Y chia làm ba loại sau:
1- Vong Dương: Sắc mặt xanh
nhạt, ra mồ hôi, chân tay lạnh, hơi thở yếu, lưỡi
trắng bệch, môi tím, huyết áp 80/60mmhg, mạch tế,
không lực.
2- Vong Âm: Có thêm các triệu
chứng khát, bứt rứt, lưỡi trắng bệch, mạch Vi mà Sác
hoặc Khâu (gặp nơi người mất máu).
3- Âm Dương Đều Thoát: Từ tỉnh
chuyển sang hôn mê, hơi thở yếu, mạch không bắt được.
Nguyên
Nhân
YHHĐ cho rằng choáng là
do 3 yếu tố ảnh hưởng lẫn nhau và giữ một vai trò
quan trọng làm choáng xuất hiện và diễn biến.
+ Diễn Biến Ở Trung Tâm Thần
Kinh: Từ chỗ bị thương, xuất phát những luồng thần
kinh kích thích bệnh lý ở vỏ não. Vỏ não có khả năng
điều chỉnh phản ứng cơ thể đối với những luồng kích
thích đó. Nếu luồng kích thích quá mạnh, kéo dài
trong một thời gian, khả năng điều chỉnh của vỏ não
bị tổn thương làm choáng xuất hiện.
Khởi đầu não ở trong tình
trạng hưng phấn, rồi chuyển sang tình trạng ức chế
và cuối cùng là tình trạng suy nhược, biểu hiện bằng
các triệu chứng lâm sàng kể trên.
+ Biến Đổi Tuần Hoàn, Biến Đổi
Ở Động Lực Máu: Sự thấm ở các mao quản tăng, khối
lượng máu tuần hoàn giảm sút, lưu lượng tim giảm sút,
huyết áp hạ thấp và máu cô lại.
+ Biến Đổi Thành Phần Hoá Chất
Máu: Trong máu, có hiện tượng nhiễm độc, chất Kali
trong máu tăng cao, chất Phosphor tăng cao, thiếu
oxy gây nhiễm độc toan và phù nề ở các tổ chức.
Theo
Đông Y
Đông y cho rằng:
+ Vong âm thường do mồ hôi ra
nhiều, nôn hoặc tiêu chảy nhiều quá, tân dịch bị hao
tổn nặng.
+ Do âm dương khí huyết có quan
hệ mật thiết với nhau, âm bị suy thì dương cũng suy
theo, huyết thoát. Tinh suy thì khí cũng suy theo,
vì vậy dẫn đến vong dương.
+ Cũng có trường hợp nguyên dương
vốn hư yếu, hàn tà thừa cơ xâm nhập, chính khí hư
nên không ức chế được hàn tà gây nên hàn quyết và
vong dương.
Tuy nhiên thường do:
. Mất một lượng máu lớn.
. Nhiễm trùng nặng toàn thân.
. Nhiễm độc: các chất độc và
các chất thoái hóa của tổ chức bị hủy hoại tràn vào
máu làm thay đổi thành phần hóa học của máu.
. Do chấn động tinh thần, quá sợ hãi, mệt mỏi,
lạnh đột ngột, nóng quá sức... dễ gây nên choáng.
Điều
Trị
Nguyên tắc điều trị choáng là
phải điều trị toàn diện, điều trị thật sớm và phải
kiên trì.
+ Ngăn cản điều kiện thuận lợi
của choáng:
. Để người bệnh nằm nghỉ nơi
yên tĩnh để chống mỏi mệt, sợ hãi, chống lạnh nếu
bệnh nhân bị lạnh (ủ nóng, đắp chăn, ủ bằng bình
nước nóng, uống nước chè nóng...).
. Chống đau: Nếu bệnh nhân đau
quá, nên châm để phong bế hệ thần kinh cho giảm đau.
Có thể dùng bài thuốc giảm đau sau đây: Huyền hồ
100g, Náo dương hoa 10g, Phòng kỷ 100g, Ô đầu 100g.
Ngâm với 1 lít rượu 300, mỗi ngày uống 10ml (Trung Y
Tạp Chí 1963, 5).
. Chống chảy máu: chảy máu là con đường dẫn đến
choáng. Chảy máu nhiều thì phải thắt mạch máu, băng
ép bằng dây garô. Đông y có nhiều phương thuốc tốt
có thể dùng trong trường hợp này. Dùng
- Nghệ già, phơi sấy khô, tán
bột, cất kỹ dùng.
+ Điều Trị Choáng
Sau khi đã ngăn cản những điều
kiện thuận lợi gây nên choáng, lúc đó mới tập trung
vào điều trị choáng. Chủ yếu là chống các biến loạn
tuần hoàn và điều chỉnh hệ thần kinh.
+ Chống các biến loạn tuần
hoàn
Tây y điều trị rối loạn tuần
hoàn bằng truyền máu và các chất dịch.
Đông y tuy không có những chất
trực tiếp truyền vào cơ thể để bổ sung cho khối
lượng tuần hoàn, nhưng Đông y cho rằng hiện tượng
khối lượng tuần hoàn máu giảm sút là biểu hiện của
triệu chứng âm dịch vị hao tổn. Do đó, nếu ngay từ
lúc chưa có hiện tượng choáng xẩy ra, có thể dùng
các loại thuốc sinh tân dịch, có thể phần nào phục
hồi được khối lương máu tuần hoàn và mức độ huyết áp.
Thường dùng bài Độc Sâm Thang hoặc Sinh Mạch Tán (Nhân
sâm, 8-12g, Mạch môn 8g, Ngũ vị tử 20 hột). Hoặc Sâm
Phụ Thang (Nhân sâm 16-20g, Phụ tử (chế) 8-12g).
Hoặc dùng nước Dừa non, uống 200 – 500ml trong ngày.
+ Điều chỉnh hệ thần kinh
. Tây y dùng các loại thuốc
kích thích hệ thần kinh để ngăn cản các luồng kích
thích bệnh lý có hại đến vỏ não.
. Đông y dùng châm cứu, bấm
huyệt để điều chỉnh các rối loạn hệ thống thần kinh
rất hay. Các huyệt chính thường dùng: Nhân trung,
Nội quan. Phối hợp với Hợp cốc, Tố liêu. Cứu huyệt
Bá hội, Khí hải, Quan nguyên
choáng, thuốc chữa bênh choáng, thuốc
chữa choáng, thuốc choáng, chữa choáng, đông y chữa choáng, choang,
thuoc chua choang, thuoc chua choang, thuoc choang, chua choang, dong y
chua choang,Thuốc Đông y, đông y chữa bệnh mãn tính, chữa bệnh bằng
thuốc đông y, bệnh mãn tính, thuoc dong y, dong y chua benh, chua benh
bang thuoc dong y, man tinh, đông y dược, phòng khám, phòng khám nguyễn
hữu toàn, mãn tính, mạn tính, phòng khám online, dong y, đông y gia
truyền, phòng khám gia truyền, phong kham nguyen huu toan, phong kham
dong y, phong kham gia truyen,đau thần kinh, ,viem tuyen vu, viem than,
viem gan, viem hong, viem xoang, đau thần kinh tọa, đau đầu, dau, dau
xuong, dau khop, dau than kinh, dau than kinh toa, dau
Thông
tin trên Website :
www.thaythuoccuaban.com chỉ có
tính chất tham khảo. Người xem không được dựa vào để tự chữa bệnh.
Phòng
khám đông y Nguyễn Hữu Toàn
: 116B Đà nẵng Quận Ngô quyền - Hải phòng. Điện thoại:
84.031.3852577. GP : 197GCN HNY SYTHP