Addison còn gọi là bệnh suy
tuyến thượng thận. tuyến thượng thận sản xuất quá
ít cortison, đôi khi là cả aldosteron
Tùy theo mức độ tổn
thương hoặc giảm sản xuất các hormon nhanh hay từ từ mà
người ta chia suy thượng thận thành 2 loại cấp và mạn tính.
Mức độ nặng của 2 loại suy thượng thận này có khác nhau.
Suy thượng thận mạn tính:
Quá trình giảm sản xuất hormon diễn ra chậm, thường do các nguyên nhân
tự miễn, lao thượng thận. Các triệu chứng cũng xuất hiện từ từ, kín đáo
cho đến khi bệnh nhân suy sụp. bệnh nhân cảm thấy yếu mệt và mỏi cơ. Mệt
xuất hiện ngay khi ngủ dậy và kéo dài suốt cả ngày; gầy sút, chán ăn; da
sạm đen, nhất là ở mặt, môi, lưỡi, khuỷu tay, núm vú...; huyết áp thấp,
có thể ngất do huyết áp quá thấp; buồn nôn, nôn, ỉa chảy; trầm cảm.Ngoài ra có thể bị mất ngủ, móng tay
không mọc, cơ bắp nhão, teo...
Suy thượng thận cấp tính:
Bệnh nhân bị tổn thương tuyến thượng thận đột ngột, nhanh, chẳng hạn do
chảy máu hoặc bệnh nhân có suy thượng thận mạn tính bị mắc thêm các bệnh
nặng khác như viêm phổi, chấn thương...; Các triệu chứng nặng, xuất hiện
đột ngột: đau bụng, đau lưng, đau chân; nôn và ỉa chảy nhiều gây mất
nước nặng; huyết áp thấp, tụt, có khi không đo được; lơ mơ, có thể hôn
mê.
. Bệnh này thuộc phạm vi bệnh ‘Hắc Thư’, ‘Can Huyết Lao’, ‘Nữ
Lao Đản’, của YHCT.
Bệnh này điều trị bằng thuốc đông
y rất hiệu quả, đặc biệt là đối với addison mãn tính
+ Nam bị nhiều hơn nữ, tỉ lệ lên đến 3/1.
+ Lứa tuổi từ 30 – 50 tuổi.
+ Sắc da ở vùng vú, bộ phận sinh dục mầu xanh xám.
+ Có thể bị chóng mặt, hoa mắt, hồi hộp, buồn nôn,
nôn mửa, ăn ít, bụng trướng, bụng đau là những chứng
trạng chính. Ngoài ra có thể bị mất ngủ, móng tay
không mọc, cơ bắp nhão, teo...
Biện chứng luận trị
1. Tỳ Thận dương hư:
Triệu chứng: sợ lạnh, tay chân lạnh,
phân lỏng, nước tiểu trong, nhiều, phù toàn thân, tình dục giảm, lông
tóc không mượt, rụng lông ở âm bộ và nách, phái nam thì liệt dương, hoạt
tinh, phụ nữ thì tử cung lạnh, khí hư nhiều, vô sinh, chất lưỡi nhạt, có
dấu răng, rêu lưỡi nhuận, hoạt, mạch Trầm,Tế mà Nhu, Nhược.
Phương :
Addison tỳ thận
dương hư
Đẳng sâm
60
Kê huyết
đằng
20-30
Tang kí
sinh
20-25
Hoàng kỳ
60
Thỏ ti tử
20-25
Tục đoạn
25
Lộc giác
giao
16-20
Phá cố chỉ
16-20
Đỗ trọng
16-20
Kê nội kim
10
Giá trùng
10
Sinh bồ
hoàng
10
Hổ phách (mạt)
10
2. Can Thận âm hư:
Triệu chứng: hoa mắt, tai ù, tay chân tê
dại, ngũ tâm phiền nhiệt, bụng trướng, táo bón, di tinh, mồ hôi trộm,
phụ nữ có thể thấy ngực căng, vú có hạch, lưỡi hồng, tân dịch ít, rêu
lưỡi vàng mỏng, mạch phần lớn là Huyền, Tế hoặc Tế Sác.
Phương:
Addison can thận
âm hư
Sa sâm
16-24
Tục đoạn
24
Bạch thược
12-18
Sinh địa
12
Kỉ tử
12
Đỗ trọng
12
Nữ trinh tử
12
Hạn liên
thảo
12
Qui đầu
10
Miết trùng
10
Sinh bồ
hoàng
10
Kê nội kim
10
Hổ phách (mạt)
10
3.Dương hư ứ huyết:
Triệu chứng: Sắc mặt xám đen, sợ lạnh,
suy giảm tình dục, liệt dương, bế kinh, hay quên, đờ đẫn, chỉ thích nằm,
lưỡi nhạt, có điểm ứ huyết, lưỡi trắng nhuận, mạch Vi Tế.
Phương: Tứ Vật Hồi Dương Ẩm gia giảm
Addison dương hư
huyết ứ
Nhân sâm
10
Phụ tử chế
6
Bào khương
6
Trích thảo
6
Đào nhân
6
Hoài sơn
12
Sơn thù
12
Đan sâm
12
Kê huyết
đằng
12
Phục linh
9
Đan bì
9
Trạch tả
9
3. Tỳ Hư Ứ Huyết:
Triệu chứng: Sắc mặt và da đều đen, mệt
mỏi không có sức, đầu váng, hoa mắt hoặc đứng thẳng thì muốn ngã, ăn
uống kém đi, muốn nôn, nôn mửa, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng, mạch Trì,
Hoãn.
Pháp: Ôn dương, kiện Tỳ, hòa Vị, giáng
nghịch.
Phương: Dùng bài Dị Công Tán gia giảm
Addison tỳ hư
huyết ứ
Đẳng sâm
10
Bạch truật
10
Trần bì
10
Bạch linh
10
Hoài sơn
12
Biển đậu
12
Bán hạ
12
Cửu hương
trùng
12
Can địa
hoàng
15
Cúc hoa
15
Đan sâm
15
Đào nhân
6
Xuyên sơn
giáp
6
Tham khảo thêm về bệnh ADDISON, các bài thuốc và vị thuốc
chữa ADDISON
+ Có tác dụng trị bênh
Addison vì trong Cam thảo có acid
Glycyretic cấu tạo gần như Cortison vì thế có
tác dụng trên sự chuyển hóa các chất điện giải,
...