Phải dùng nước sạch để sắc thuốc. Lượng nước cho vào tùy thuộc theo thang thuốc thuộc loại to hay nhỏ. Nguyên tắc chung là đổ ngập dược liệu 2 đốt ngón tay; những lần sắc sau cho ít nước hơn so với lần trước..
Xét dưới góc độ khoa học, sắc thuốc là quá trình thủy phân chiết xuất hoạt chất dưới tác dụng của nhiệt độ. Để nâng cao hiệu quả sử dụng và tác dụng của thuốc, cần lưu ý một số vấn đề sau:
Ấm sắc:
Nên dùng nồi đất, nồi inoc, không nên dùng nồi sắt, đồng, nhôm... Nguyên do là dược liệu chứa rất nhiều tanin; nếu dùng ấm bằng kim loại, trong quá trình sắc thuốc, tanin sẽ kết hợp với kim loại tạo thành tanat sắt, tanat đồng, tanat nhôm..., làm biến đổi chất thuốc. Ngoài ra, việc dùng nồi nhôm để sắc các thang thuốc có các vị chua (như ngũ vị tử, sơn tra...) sẽ khiến nồng độ nhôm trong thuốc tăng cao, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Ngày nay có nhiều loại ấm sắc thuốc dùng điện của Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc bằng gốm hoặc thủy tinh có thể sử dụng tốt. Có thể sử dụng các loại ấm trên. Hiện nay phòng khám đông y Nguyễn Hữu Toàn có máy sắc thuốc Hàn Quốc, sắc thuốc sẵn cho bệnh nhân, rất đảm bảo, có thể bảo quản được hàng chục ngày không hỏng, rất tiện lợi cho những người bận rộn.
Cách sắc:
Trước khi sắc nên ngâm thuốc vào nước ấm hoặc nước lã ít nhât 30_60 phút. Việc nhày khiến cho thuốc có chất lượng tốt hơn lại rút ngắn được thời gian sắc.
Các vị thuốc khác nhau có các cách sắc riêng: Thuốc khoáng vật cần được sắc trước, các thuốc có tinh dầu như Bạc hà, Hương nhu, Gừng . . . Chỉ nên cho vào sau khi thuốc đã sắc gần xong. Đối với ngũ vị tử trước khi sắc phải đập cho dập nhân.Một số thuốc quí như Sừng tê giác, Cao hổ cốt, Cao ban long . . . Cần được sắc riêng rồi mới hợp với nước thuốc sắc. Đối với các loại cao thuốc như Agiao, hoặc đường, mật ong chỉ hòa với nước thuốc khi đã sắc xong, uông khi còn nóng.
Nếu là thuốc bổ nên sắc 3 lần, dùng lửa nhỏ, sắc lâu, mỗi lần sắc khoảng 60 phút. Nếu là thuốc phát tán, công hạ chỉ cần sắc 1-2 lần, dùng lửa to, sắc nhanh, mỗi lần khoảng 15-30 phút.
Trước khi uống nên dùng vải hoặc giấy lọc lọc sạch rồi mới uống
|