Thành phần và phân lượng: Hạt tô tử 3g, Bán hạ 4g,
Trấn bì 2.5g, Tiền hồ 2.5g, Quế chi 2.5g, Đương quy 2.5g, Hậu phác 2.5g, Đại
táo 1-1.5g, Sinh khương 1-1.5g, Cam thảo 1g; (dùng Tử tô lá cũng được).
Cách dùng và lượng dùng: Thang.
Công dụng: Dùng cho những người có chứng lạnh chân
bị viêm phế quản mạn tính cho nên có chiều hướng ít nhiều bị khó thở.
Giải thích:
Theo sách Hòa tễ cục phương: Đây là bài thuốc kết
hợp bài Đương quy kiến trung thang dùng cho những người thể chất hư nhược,
vùng trung tiêu dễ bị hư lại bị các chứng ứ huyết, bỏ Thược dược, với
bài Bán hạ hậu phác thang thường dùng cho những người khí trệ, bỏ Phục
linh. Bài thuốc này được dùng để trị ho cho những người gia do chứng lạnh
và khí huyết thượng xung gây ra. Bài thuốc này còn dùng cho những người
ngày thường thể chất hư nhược, khí lực kém, chân và vùng thắt lưng lạnh,
mặt đỏ vì khí huyết thượng sung, ù tai, mũi đỏ, sung huyết mắt, nhiều
đờm, ho và khó thở.
Bài thuốc này có hai bài thuốc tương tự: Tử tô thang (Thiên
kim) gồm 8 vị là Tô tử, Hậu phác, Bán hạ, Sài hồ, Cam thảo, Đương quy,
Quất bì, Quế chi và thêm Hạnh nhân và Tang bạch dùng để chữa chứng lạnh
chân và xuyễn, và bài Tô tử thang (Ngoại đài) gồm có 8 vị là Tô tử, Can
khương, Quất bì, Phục linh, Bán hạ, Quế chi, Nhân sâm, Cam thảo dùng để trị
các chứng hư, khí thượng nghịch xuyễn.
Theo các tài liệu tham khảo: Bài thuốc này trị chứng lạnh
chân và khó thở. Phần nhiều đó là những người thể chất hư nhược, người
già cả, vùng hạ tiêu (vùng dưới rốn) yếu, tiểu tiện bất lợi, đờm nhiều,
thở gấp, khí thượng xung, mạch huyền khẩn hồng đại yếu bụng nhìn chung bạc
nhược, đầy tức ở vùng lõm thượng vị.
Trong sách Kinh nghiệm bút ký
có viết: "Hai chứng lạnh chân và hen là đối tượng của Bài thuốc nhật bản này. Khi bị bệnh
gì đó mà có hai triệu chứng lạnh chân và xuyễn thì phải dùng thuốc này sẽ có
hiệu quả. Nếu không có chứng lạnh chân thì thuốc này không hiệu quả lắm. Những
bệnh mà Bài thuốc nhật bản này có hiệu quả là: thứ nhất là xuyễn, thứ hai là ù tai, thứ
ba là mũi đỏ, thứ tư là rǎng lung lay, thứ nǎm là thổ huyết, thứ sáu là loét
khoang miệng, thứ bảy là phù nước ở những người bị xuyễn nặng, thứ tám là ho có
đờm dạng xuyễn; những người bị các chứng trên nếu chân bị lạnh thì nhất định
phải dùng Bài thuốc nhật bản này, 10 người khỏi 9".