Thành phần và phân lượng: Phục long can (Đất lòng
bếp) 4-10g, Bán hạ 5-8g, Sinh khương 5-8g, Phục linh 3-5g.
Cách dùng và lượng dùng: Thang.
Theo Thực tế chẩn liệu: Cho 2 bát nước vào 4g Phục long
can quấy kỹ, chờ cho lắng, lọc lấy 1,5 bát cho vào sắc với Tiểu bán hạ gia
phục linh thang.
Theo Chẩn liệu y điển: Cho 60 ml nước vào 4g Phục long
can quấy kỹ, chờ cho lắng, lọc lấy 500 ml cho vào sắc với Tiểu bán hạ gia
phục linh thang. Để tiện lợi, người ta có thể cho 4g Phục long can vào sắc
chung với Tiểu bán hạ gia phục linh thang. Thuốc uống lúc nguội.
Công dụng: Trị các chứng buồn nôn, nôn mửa, ốm
nghén.
Giải thích:
Thuốc gia truyền nhà Asada. Trong sách này đã nêu ra rất
nhiều bài thuốc chữa nôn, chẳng hạn như Ngũ linh tán, Sinh khương tả tâm
thang, Bán hạ tả tâm thang, Cam thảo tả tâm thang, Can khương nhân sâm bán hạ
hoàn, Tiểu bán hạ gia phục linh thang, Ngô thù du thang. Đối với những người
bị chứng nôn nặng và dai dẳng, nhât là nôn trong thời gian có thai (ốm
nghén), dùng những bài thuốc nói trên cũng có người không khỏi. Bài thuốc
này là bài thuốc theo kinh nghiệm của Nhật Bản (chiết trung pháp) thích hợp
với những người bị chứng nôn này mà gia đình danh y Asada rất thường dùng.
Bài thuốc này dùng khi bị buồn nôn và nôn dữ hơn trong bài Tiểu bán hạ gia
phục linh thang, có chứng viêm hoặc các bệnh về huyết. Bài thuốc này có thêm
vị Phục long can (hoàng thổ). Phục long can là một vị thuốc đông y bào chế
bằng cách gia nhiệt hoàng thổ của Trung Quốc (loại đất sét chứa ôxít sắt ở
vùng bàng thổ thuộc phía bắc Trung Quốc), ở Nhật Bản người ta bào chế bằng
cách gia nhiệt loại đất sét đỏ, cho nên các thầy thuốc đông y xưa nay rất
ưa dùng đất do đun nhiều lâu ngày bị khô. Trong thời đại điện khí hóa
ngày nay, khó có thể kiếm được những chiếc đầu rau như vậy, cho nên người
ta hay dùng những bếp điện bằng gốm đã được dùng lâu, qua lửa nhiều.
Trước hết người ta nghiền tơi hoàng thổ, cho nước vào ngâm một thời gian
rồi lọc lấy nước đem sắc với các vị thuốc sống của bài Tiểu bán hạ gia
phục linh thang, hoặc cho khoảng 10g Hoàng thổ vào sắc đồng thời với các vị
thuốc sống của bài Tiểu bán hạ gia phục linh thang, nhưng nên dùng theo cách
trên. Bài thuốc này uống nguội, những người bị nôn nặng không giữ lại trong
bụng cái gì thì tránh uống trong 1 lúc lượng thuốc 1 lần mà chia làm nhiều
lần, thậm chí hàng chục lần để uống và tǎng dần khối lượng, và cuối cùng
có thể uống cả lượng uống mỗi lần trong 1 lúc, chứng nôn này sẽ dần dần
dịu xuống. Sinh khương ở trong phần lượng dùng là Sinh khương vắt, nếu dùng
Can sinh khương thì dùng 1/3 khối lượng này.
Theo Thực tế chẩn liệu, Chẩn liệu y điển: Thuốc dùng
trị chứng ốm nghén nặng, dùng Tiểu bán hạ gia phục linh thang không có hiệu
quả.