Thành phần và phân lượng: Bán hạ 5-8g, Sinh khương
5-8g, Phục linh 3-5g.
Cách dùng và lượng dùng: Thang.
Nếu uống nhiều trong một lần sẽ bị nôn, nên uống từ từ làm
nhiều lần.
Công dụng: Trị ốm nghén, nôn mửa và buồn nôn.
Giải thích:
Theo sách Kim quỹ yếu lược: Trong các thuốc đông y thì
Bán hạ và Sinh khương là những vị thuốc tiêu biểu có tác dụng trị nôn
mửa. Kim quỹ yếu lược ghi rằng hai vị này có tác dụng khơi thông dạ
dày, hạ khí, chặn nôn mửa", do thuốc trực tiếp tác dụng vào dạ dày,
làm dịu bớt những cơn co thắt ở vùng môn vị và hạ khí cho nên người ta cho
rằng thuôùc có cả những tác dụng ở trung khu (vùng trung tâm). Ngày nay, qua
thực nghiệm, người ta đã biết được rằng Bán hạ có tác dụng hạ nôn mửa
ở cả vùng trung khu lẫn vùng đầu mút.
Bài thuốc này dùng để chống nôn mửa, nhưng cần phải phân
biệt với chứng mửa ói nước trong bài Ngũ linh tán. Có nghĩa là, nôn mửa
trong Ngũ linh tán thì miệng rất khát, nhưng uống nước vào là lập tức bị
ói nước, và sau khi ói rồi lại rất khát, uống nước vào lại bị ói, tiểu
tiện kém, nhưng bài thuốc này dùng cho những người không khát lắm mà lại
rất buồn nôn.
Theo các tài liệu tham khảo: Thuốc được dùng khi vùng lõm
thượng vị bị đầy tức, bụng bị ứ nước, đôi khi bị chóng mặt, tim đập
mạnh, nôn mửa, miệng khát, nôn mửa trong giai đoạn đầu của ốm nghén, các
loại nôn mửa, viêm dạ dày ruột cấp tính. Thuốc còn có hiệu nghiệm với trẻ
bị trớ sữa.