Thành phần và phân lượng: Nhân sâm 3-4g, Truật 3-4g,
Phục linh 3-4g, Bán hạ 3-4g, Trần bì 2,0g, Hương phụ tử 2,0g, Đại táo 1,5-2g,
Sinh khương 1,5-2g, Cam thảo 1,0g, Súc sa 1-2g, Hoắc hương 1-2g.
Cách dùng và lượng dùng: Thang.
Công dụng: Dùng trị các chứng viêm dạ dày, mất
trương lực dạ dày, sa dạ dày, tiêu hóa kém, đau dạ dày và nôn ở những
người bụng dạ yếu không muốn ǎn, bụng trên dễ bị đầy tức, chân tay dễ bị
lạnh do thiếu máu.
Giải thích: Theo sách Nội khoa trích dụng: Đây
là bài thuốc gần giống các bài thuốc Nhân sâm thang, Tứ quân tử thang, Lục
quân tử thang và Hương sa lục quân tử thang, và sự cấu thành bài thuốc này
như sau:
Bảng
Tên thuốc sống
Tên
bài thuốc
Nhân sâm
Cam thảo
Truật
Sinh khương
Can khương
Phục linh
Đại táo
Trần bì
Bán hạ
Hương phụ tử
Hoắc hương
Độc sâm thang (1)
8
8
8
8
8
8
8
8
8
8
8
Nhâm sâm thang
(Lý trung thang) (2)
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
Tứ quân tử thang (3)
4
1,5
4
1,5
1,5
4
1,5
1,5
4
4
4
Lục quân tử thang (4)
4
1
4
2
2
4
2
2
4
4
4
Hương sa lục quân tử thang
(5)
4
1
4
2
2
4
2
2
4
2
2
(1) Theo Tiết hóa thập lục chủng, (2): Theo sách Thương
hàn luận và sách Kim quỹ yếu lược; (3): Theo sách Hòa tễ cục
phương, (4): Theo sách Hòa tễ cục phương, (5): Theo sách Hội khoa
trích dụng.
Nếu những bài thuốc trên lấy Nhân sâm thang (2) là cơ bản
thì mục tiêu sử dụng của nó là dùng cho những người do chứng lạnh sắc mặt
bị kém, vị tràng yếu bị nôn hoặc đi ngoài, (3) ngoài các chứng bệnh nói
trên, bài thuốc còn trị chứng đầy bụng ǎn vào không tiêu, (4) dùng cho
những người bị ứ nước trong dạ dày và không muốn ǎn, (5) dùng cho những
người bụng trên bị tức nặng và bị chứng khí uất.
Theo các tài liệu tham khảo: Dùng cho những người có các
triệu chứng chân tay lạnh, vị tràng yếu, nước đọng lại trong dạ dày, nhất
là vùng bụng trên đầy tức, người cảm thấy bức bối khó chịu, ǎn không
tiêu, đầy bụng. Thuốc còn được dùng để trị các chứng viêm dạ dày ruột
mạn tính, dạ dày yếu, sau khi ốm dậy không muốn ǎn, nôn mửa, viêm phúc mạc
mạn tính, ốm nghén, cảm mạo ở những đứa trẻ gầy yếu, suy nhược thần kinh,
loét dạ dày (sau khi cầm máu), v.v...
Bài này được ứng dụng làm bài thuốc dưỡng sinh đối với
những người già gầy yếu, hư nhược, ǎn xong là buồn ngủ, đầu nặng, chân
tay mỏi.