|
Việt Cúc Hoàn
( đan khê Tâm
pháp )
|
Việt cúc hoàn |
Hương phụ |
|
Lục khúc |
|
Sơn chi tử |
|
|
Thương truật |
|
Xuyên khung |
|
|
|
|
|
|
Lượng bằng nhau |
Cách dùng: Tất cả tán bột mịn dùng nước làm hoàn, mỗi lần uống 8-1g với
nước sôi ấm. Có thể dùng làm thuốc thang sắc uống, liều lượng tùy chứng gia giảm.
Tác dụng: Hành khí giải uất.
Giải thích bài thuốc: Bài thuốc này có tác dụng điều trị 6 chứng uất (khí uất
thường thường được biểu hiện bụng ngực đầy tức), thấp uất thực trệ thường do ăn
uống không tiêu, thanh thăng giáng trọc bị rối loạn, thường thấy ợ, hơi chua,
khí huyết uất trệ thường sinh ra các chứng đau). Tất cả các chứng uất đều gâp
racác triệu chứng trên, trong đó khí uất là nguyên nhân chính vì khí hành giải
uất thì huyết hành tức là huyết lạc lưu thông, khí huyết trê thì đàm hỏa thấp
thực, hết ứ trệ đau này cũng được tiêu trừ. Trong bài thuốc vị hương phụ hành
khí giải uất, trị khí uất là chủ dược, Thương truật táo thấp kiện tỳ trị thấp
trệ, Xuyên khung hành khí hoạt huyết trị huyết ứ chỉ thống. Lục khúc tiêu thực
hòa vị trí thực tích Sơn Chi tử thanh nhiệt trừ phiền, trị hóa uất đều là tá
dược.
Ứng dụng lâm sàng: Bài thuốc thiên về hành khí giải uất nhưng trên lâm sàng tùy
theo tình hình bệnh lý chứng uất náo nặng hơn mà gia vị. Nếu khí uất nặng lấy
hương phụ làm chủ gia Mộc hương, Hậu phác, Chỉ xác để tăng cường hành khí giai
uất, nếu thấp trệ lấy thương truật làm chính gia phục linh, Trạch tả để lợi thấp.
Nếu thực tích nặng lấy Lục khúc làm chính gia mạch nha, Sơn tra để tiêu thực,
đờm uất nặng gia Nam tinh, Bán hạ. Qua lâu để tiêu đàm. Huyết ứ nặng lây xuyên
khung làm chính gia đào nhân, Hồng hoa, xích thược để hoạt huyết hóa ứ, trường
hợphỏa uất nặng lấy chi tử làm chính gia Hoàng liên, Long đờm thảo, thanh đại để
thanh nhiệt giáng hỏa, nếu kiêm hàn gia thêm ngô thù du để khư hàn v v … Tùy
chứng gia giảm. Bài thuốc dùng trị bệnh đau bụng kinhở phụ nữ, viêm gan mãn, đau
sườn, chứng tinh thần phân liệt thể khí uất có thể gia thêm Uất kim, Phật thủ,
Diên hồ sách, Xích nhược để tăng thêm tác dụng hành khí sơ can giải uất. Bài
thuốc có thể điều trị các chứng đau dạ dày cơ năng, rối loạn tiêu hóa, ụng đày ợ
hơi, ợ chua gia thêm sa nhân, trần bì có hiệu quả tốt.
Print
 |
