Bài 173: BÁN HẠ HậU PHÁC
THANG (HAN GE KO BOKU TO)
Thành phần và phân lượng: Bán hạ 5-6g, Phục linh 5g,
Hậu phác 3g, Tử tô diệp 2g, Sinh khương 3-4g.
Cách dùng và lượng dùng: Thang.
Thông thường người ta sắc như bình thường và chia uống làm
3 lần khi thuốc còn nóng, nhưng trong nguyên bản xuất xứ của bài thuốc hướng
dẫn chia uống làm 4 lần, ban ngày 3 lần và đêm 1 lần.
Công dụng: Trị các chứng thần kinh bất an, viêm dạ
dày do thần kinh, ốm nghén, ho, khàn tiếng kèm theo các hiện tượng tâm trạng
bức bối khó chịu, họng và thực quản như có dị vật, đôi khi tim đậpnhanh,
chóng mặt, nôn mửa v.v...
Giải thích:
Theo Kim quỹ yếu lược: Bài thuốc còn có các tên gọi
khác như Tứ thất thang, Đại thất khí thang.
Đối tượng chủ yếu của bài thuốc này là những người có
cảm giác như có vật gì chẹn ở trong họng. Đây là bài khí tễ tiêu biểu.
Các bệnh trạng thần kinh của bài thuốc này là tâm trạng nặng nề, bức bối
như muốn ngạt hơi.
Theo Thực tế chẩn liệu: Thuốc dùng cho những người vị
tràng hư nhược, bụng hơi trương lên, bụng cảm thấy đầy trướng, nước ứ
trong dạ dầy. Thuốc cũng còn ứng dụng chữa các chứng vị tràng hư nhược, dạ
dày mất trương lực, ǎn xong đầy tức trong dạ dày, buồn nôn, bụng cảm thấy
đầy trướng, rối loạn thần kinh chức nǎng, viêm phế quản, khàn tiếng.
Theo Giải thích các bài thuốc và các tài liệu tham
khảo khác: Thuốc dùng cho những người thể chất hư nhược, tính cách mang nữ
tính, thể hiện dưới dạng dễ bị kích thích, những người tâm trạng bức bối
khó chịu. Thuốc được ứng dụng trị các chứng vị tràng hư nhược, sa dạ
dày, mất trương lực dạ dày, hẹp thực quản, co thắt thực quản, ốm nghén, suy
nhược thần kinh, hysteria, thần kinh dễ bị kích thích, rối loạn thần kinh chức
nǎng, chứng hẹp thực quản do thần kinh, chứng hoảng hốt, bệnh u buồn, viêm
amiđan, viêm phế quản, hen, ho gà, đau họng kịch phát, khàn tiếng, cảm giác
có dị vật trong họng, cảm giác ngứa họng.
Bài thuốc này có tác dụng trận khí, loại nước ứ trong dạ
dày. Thuốc có hiệu quả đối với những người có cảm giác dị thường trong
họng, những người bị các chứng thần kinh vì các bệnh đường của huyết,
nhịp tim tǎng vọt, nhịp thở gấp, tâm trạng hoảng hốt lo sợ. Phần bụng trên
mềm, ứ nước trong dạ dày. Người luôn có tâm trạng ưu uất, tiêu cực, thiếu
máu, mệt mỏi, có cảm giác tắc ở họng. Tất cả đều là hư chứng.